केन्द्रीय संस्करण

विज्ञान खोज

मङ्गलग्रहमा चीनको पहिलो यान अवतरण access_timeजेठ १, २०७८

बेइजिङ । चीनले पठाएको एउटा यानले रातो मङ्गल ग्रहमा अवतरण गरेको छ ।  चिनियाँ राष्ट्रिय अन्तरिक्ष प्रशासन (सीएनएसए) ले शनिबार बिहान चीनको एउटा रोबोट मङ्गल ग्रहमा सफलतापूर्वक अवतरण गरेको घोषणा गरेको छ । राष्ट्रपति सी चिनफिङले चिनियाँ वैज्ञानिकहरुको सफलताका लागि श...

१४ अर्ब माइल्स टाढाबाट आयो ब्रम्हाण्डको आवाज, नासाको भोयागर–१ ले पठायो सिग्नल access_timeबैशाख ३०, २०७८

एजेन्सी । झन्डै ४४ वर्ष पहिले अमेरिकी स्पेस एजेन्सी नासाले भोयागर–१ (Voyager-1) स्पेस क्राफ्ट लन्च गरेको थियो । आज यो नै धर्तीबाट सबैभन्दा टाढा रहने पहिलो मानव निर्मित वस्तु हो र यो सौर्य मण्डलको यात्रामा छ । यसले भर्खरै एक नयाँ डाटा पठाएको छ ।  यस डाटाको...

धर्तीतर्फ आउँदैछ चिनियाँ रकेट, यस्तो अवस्थामा निम्तन सक्छ विध्वंश access_timeबैशाख २५, २०७८

पछिल्ला दिन चीनको रकेट अन्तरिक्षमा अनियन्त्रित भएर चारैतर्फ चक्कर लगाइरहेको छ । अब यो रकेट धर्तीतर्फ तिव्र गतिमा अघि बढिरहेको छ । विशेषज्ञहरुका अनुसार शनिबार यो रकेट कुनै पनि समय धर्तीमा खस्न सक्छ । यस रकेटलाई लिएर विशेषज्ञहरूले धेरैखाले सम्भावना व्यक्त गरेका छन् । ...

बदलिन सक्छ चीनको इतिहास access_timeचैत १४, २०७७

चीनको दक्षिण पश्चिम भागमा गरिएको एउटा खोजमा पुरातत्वविदले रहस्यमय खजाना भेटेका छन् । यसको सम्बन्ध कुनै अज्ञात सभ्यतासँग रहेको अनुमान गरिएको छ । यस खजाना बारे इतिहास जान्न सकिएको खण्डमा चीनको इतिहाससमेत बदलिन सक्ने अनुमान गरिएको छ । पुरातत्वविदले खोजमा एउटा सुन...

भेटियो मंगल ग्रहमा जीवित रहन सक्ने प्राणी access_timeफागुन १५, २०७७

वैज्ञानिकहरुले केही यस्ता सुक्ष्मजीवी (microbes) भेटेका छन जुन मंगल ग्रहको जीवन शून्य वातावरणमा पनि जीवित रहन सक्छन। स्मरण रहोस् मंगल ग्रहको धरातलमा रहेको वातावरणीय चक्रमा कार्बनडाइअक्साइडको बहुल्यता रहेको छ। यहाँको वायुमण्डलमा ९५.३२ प्रतिशत कार्बनडाइअक्साइडको मात्रा छ। ...

विज्ञानले पत्ता लगायो मरेपछि पनि जीवित राख्ने उपाय access_timeफागुन १५, २०७७

श्री कृष्णको विद्यार्थी जीवनको एउटा घटना अहिलेको 'मोर्डर्न साइन्स'ले पत्याउने वातावरण बनेको छ। उज्जैनस्थित गुरु सन्दीपनीको 'आश्रम कम गुरुकुल'मा सम्पूर्ण ६४ कला/ विद्याआर्जन गरे उपरान्त  कृष्णले विदा लिनुपूर्व गुरुसँग सोधे, म गुरु दक्षिणामा के दिउ...

यस्तो दुर्लभ पक्षी : जसको शरीरमा आधा भाले र आधा पोथी अंश भेटियो access_timeफागुन १५, २०७७

हिन्दूहरूको एउटा पौराणिक शास्त्रीय मान्यता छ अर्धनारीश्वर, अर्थात एउटै देहमा नर र स्त्री दुबै शरीरको उपस्थिति। भगवान् शिवको एउटा रूप अर्धनारीश्वरका मन्दिर र प्रायः जसो अन्य शिव अथवा देवीका शक्तिपीठहरुमा अर्ध नारीश्वरका विग्रह रहेको पाइन्छ। यस्ता  विग्रहमा भगवान् शिव र उन...

वैज्ञानिकहरुले अर्को बर्मुडा त्रिकोण पत्ता लगाए, सेटेलाइट नै ध्वस्त हुन सक्ने खतरा access_timeफागुन ६, २०७७

विज्ञान डेस्क । पृथ्वीमा एउटा यस्तो स्थान छ, त्यहाँ पुग्ने जुनसुकै हवाइजहाज, पानीजहाज बेपत्ता हुन्छन् । यसको रहस्य अझैसम्म सुल्झिन सकेको छैन, आखिर यहाँ पुग्ने जहाजहरु कहाँ र कसरी बेपत्ता हुन्छन् ? यस ठाउँलाई रहस्यमयी बर्मुडा त्रिकोण भनिन्छ । अनेकौँ पटक यस ठाउँको अनुसन्धान ...

यस्तो हुन सक्यो भने पृथ्वीका प्रत्येक मानिस अरबपति हुन्छन् ! access_timeमाघ १५, २०७७

  के तपाईं पत्याउनु हुन्छ पृथ्वीका प्रत्येक मानिस अरब  हुन सक्छन् ! केही गाह्रो छैन। क्षमा गर्नु होला यो कुनै राजनैतिक दर्शन, वाद, सिद्धान्त अथवा राजनैतिक व्यवस्थाले होइन, विज्ञानबाट मात्रै सम्भव छ। कुरा विज्ञानको आएपछि शायद तपाईंलाई अलिकति भए पनि विश्वास ...

काली गण्डकीस्थित अन्धगल्छीको रेकर्ड टुट्यो, मङ्गल ग्रहमा भेटियो योभन्दा गहिरो गल्छी access_timeपुस २६, २०७७

  नेपालीले गर्व गर्ने कुरा सगरमाथा मात्रै होइन, प्रकृतिका यस्ता थुप्रै उपहार प्राप्त छन यस भूखण्डलाई। यस क्रममा म्याग्दी जिल्ला पनि विश्व  प्रसिद्ध  छ।  म्याग्दी जिल्लाको अन्नपूर्णा गाउँपालिका -३ दानामा रहेको गल्छी (gorges) विश्व कै सबैभन्दा गहिरो गल्छीम...

वैज्ञानिक कुँवरद्वारा ‘गोमन सङ्गीतलिपि’ को आविष्कार access_timeपुस १३, २०७७

गलेश्वर । भौतिक शास्त्र पुनःनिर्माण अभियानका केन्द्रीय अध्यक्ष भवेन्द्र कुवँरले विश्वकै सबैभन्दा क्षमतायुक्त सङ्गीतलिपिको आविष्कार गरेका छन् । भौतिक शास्त्रीय मान्यताका आधारमा निर्मित उक्त सङ्गीत लिपिको आविष्कारपछि साङ्गीतिक पाठहरूका मसिना पक्षकोसमेत लेखन र सङ्ग्रह गर्न सकिने भएको...

भेट्टियो दस करोड वर्ष पहिला फक्रेको फूल access_timeपुस ११, २०७७

  म्यानमारमा गूंदमा भेटिएको एउटा अवशेषले विज्ञान जगतमा तहल्का मचाएको छ। यस अवशेषको पहिचान दस करोड़ वर्ष पहिला फक्रेको फूलको रूपमा भएको छ। दस करोड़ वर्ष पहिला पृथ्वीमा 'होमो सेपियंस' अस्तित्वमा आएका थिएनन्।  पृथ्वीमा भीमकाय डायनासोरको साम्राज्य...

क्षुद्र ग्रहबाट सङ्कलन गरिएको चट्टानको नमुना अध्ययनका लागि जापान पठाइयो access_timeमंसिर २१, २०७७

ड्यूगु नामक क्षुद्रग्रहबाट सङ्कलन गरिएको चट्टानको नमुना बोकेको जापानी अन्तिरिक्ष यानको एक भाग दक्षिण अस्ट्रेलियाबाट सङ्कलन गरी अध्यनका लागि निरीक्षणपछि जापान पठाइएको छ ।  जापानी अन्तरिक्ष यान हायाबुसा–२ ले ड्यूगुबाट सङ्कलन गरेका ती नमुनालाई यानबाट छुट्टाएर ...

प्रदूषणमुक्त छैन सगरमाथा, हिउँका हरेक नमुनामा भेटियो माइक्रो प्लास्टिक access_timeमंसिर ७, २०७७

मानव निर्मित प्लास्टिकका कणहरु पानी, हावा, माटो र दुुर्गम हिमाली क्षेत्रका हिउँमा समेत भेटिन थालेको छ । पहिले, फ्रेन्च पाइनेरिसमा, त्यसपछि उत्तरी अमेरिकाको रकी माउन्टेन्समा र अहिले संसारकै सर्वोच्च शिखर सगरमाथा रहेको नेपालको सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्जमा समेत माइक्रो प्लास्...

१४ वर्षीया किशोरीको आविष्कार जसले कोभिड–१९ को उपचार पत्ता लगाउन सक्छ access_timeकात्तिक ४, २०७७

विश्वभरका वैज्ञानिकहरु यतिबेला कोरोनाभाइरसको उपचार पत्ता लगाउन लागि जुटेका छन् । यसमा एक किशोरी पनि अग्रस्थानमा देखिएकी छिन् । टेक्सासकी १४ वर्षीया अनिका चेब्रोलुले हालै मात्र ‘थ्रीएम यङ साइन्टिस्ट च्यालेन्ज’ जित्दै २५ हजार अमेरिकी डलर हात पार्न सफल भएकी ...

स्याल्मन माछामा ७ दिनसम्म बाँच्नसक्छ कोरोनाभाइरस, फ्रोजन फुड कति खतरनाक ? access_timeभदौ २५, २०७७

अति संक्रामक कोरोनाभाइरस सतहमा कति धेरै समयसम्म रहनसक्छ भन्ने विषयमा भर्खरै हामीलाई थाहा हुन थालेको छ । त्यसैले हामीले हाम्रो घरको ढोकामा आउने हरेक पार्सल वा घरमा डेलिभरी हुने खाद्यान्नदेखि अन्य वस्तुहरुलाई छुनुुअघि सेनिटाइज गर्छौँ ।  चिसो वा फ्रिज गरिएको खा...

चीनले विकास गर्यो पुनः प्रयोग योग्य अन्तरिक्ष यान access_timeभदौ २१, २०७७

बेइजिङ । चीनले विकास गरेको पुनः प्रयोग गर्न सकिने अन्तरिक्ष यान दुई दिनसम्म अन्तरिक्ष कक्षमा रहेर आइतबार सफलतापूर्वक पृथ्वीमा अवतरण गरेको छ । अन्तरिक्ष यात्रालाई सस्तो बनाउने सन्दर्भमा यो एउटा महत्वपूर्ण पाइला भएको चीन सरकारले घोषणा गरेको छ ।  उक्त यान गत शुक्रबार...

नासाका अन्तरिक्ष यात्रीहरु सकुशल पृथ्वीमा अवतरण, ट्रम्पले दिए बधाई access_timeसाउन १९, २०७७

वासिङ्टन । अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रबाट दुई अन्तरिक्ष यात्रीलाई लिएर अमेरिकी अन्तरिक्ष यान आइतबार पृथ्वीमा सकुशल अवतरण गरेको छ ।  अमेरिकाले झण्डै दुई दशकपछि पहिलोपटक मानव सहितको अन्तरिक्ष यान अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्रमा पठाएको थियो ।  यो अभियान अमेर...

स्याकरीन : चिनीभन्दा ३७५ गुना गुलियो पदार्थ ! access_timeसाउन १४, २०७७

  एकछिनको लागि मानिलिऊँ तपाईलाई डाइबिटिज भएको छ । डायबिटिज भएको मान्छेले चिनी अर्थात गुलियो खानै हुँदैन । तर तपाई भने गुलियो नखाई सक्नै हुनुहुन्न । अब परेन आपत ? त्यस अवस्थामा के गर्ने ? गुलियोको भागीहरुलाई डायबिटिज भयो भने आम रुपमा नै यो समस्या उठि...

म्युटेसनले कोरोनाभाइरसलाई थप संक्रामक बनाएको अमेरिकी अध्ययनको दाबी access_timeजेठ ३२, २०७७

फ्लोरिडाका अनुसन्धानकर्ताले म्युटेसनका कारण कोरोनाभाइरस अझै संक्रामक बनेको दाबी गरेका छन् । सो म्युटेसनका कारण कोरोनाभाइरसले मानिसको कोषिकालाई अझै सजिलोसँग संक्रमण गर्ने उनीहरुको भनाइ छ । यसले कोरोनाभाइरसको महामारीको फैलावटमा बदलाव ल्यायो कि ल्याएन भन्ने कुराको...

कोरोना संक्रमण नभएका मानिसमा पनि कोभिड–१९ सँग लड्ने प्रतिरोधी क्षमता रहेको फेला पर्‍यो ! access_timeजेठ ३१, २०७७

कोभिड–१९ का विरुद्ध खोप बनाउने दौड जारी छ, विभिन्न चरणमा त्यसको परीक्षण भइरहेछ । तर अहिलेसम्म खोप बनिसकेको भने छैन । यो स्थितिबीच विभिन्न अध्ययहरुले एउटा आशालाग्दो नतिजा देखाएको छ : त्यो हो– केही मानिसहरुमा सार्स–कोभ–२ भाइरसले संक्रमण गर्नुप...

कोरोनाविरुद्ध खोप बनाउने दौड : कहाँ पुग्यो, के हुँदैछ ? access_timeजेठ २९, २०७७

सार्स–कोभ–२ को महाव्याधिले यतिखेर सारा संसारमा हाहाकार, उथलपुथल मच्चाइरहेको छ । यस महाव्याधिका सामु विश्वका मै हुँ भन्ने देशहरु लाचार भएका छन्, धनीमानी र सर्वशक्तिमान भनिएका देशहरुमै मानिसहरुको ज्यान अकल्पनीय ढंगले गुमिरहेको छ । यसका विरुद्ध अहिलेसम्मको...

ठूलो स्वरमा बोल्दा यसरी फैलिनसक्छ कोरोना access_timeजेठ ३, २०७७

ठूलो स्वरमा बोल्दा मुखबाट उत्पादन हुने छिटा अन्य व्यक्तिमा कोरोना भाइरस सार्नका लागि पर्याप्त हुने एक अध्ययनले देखाएको छ ।  यसअघिको अनुसन्धानले मुखबाट निस्कने १ मिलिलिटर छिटामा झन्डै ७० लाख कोरोना भाइरसको कपी हुने जनाएको थियो । नयाँ अनुसन्धान गर्ने वैज्ञानिकहर...

मचिस पहिले आविष्कार भएको थियो कि लाइटर ? access_timeबैशाख २१, २०७७

  कसैले तपाईंलाई मचिस पहिले आविष्कार भएको थियो कि लाइटर भनेर सोध्यो भने तपाईं के जवाफ दिनुहुन्छ ? झट्टै सोच्दा हाम्रो जवाफ मचिस भनेर हुन सक्छ । तर साँचो कुरा के हो भने, मचिसभन्दा पहिले नै लाइटरको आविष्कार भएको थियो । जर्मनीका रसायनविज्ञ टी. डब्ल्यू. डोबर...

एष्ट्रोनोमिकल सोसाइटीले गर्यो ७ सय ५८ क्षुद्रग्रहको प्रारम्भिक पहिचान access_timeबैशाख १८, २०७७

विज्ञान विषयका नेपाली विद्यार्थी तथा शिक्षकले हालसम्म ७५८ क्षुद्रग्रहको प्रारम्भिक पहिचान गरेका छन् ।  नेपाल एष्ट्रोनोमिकल सोसाइटीले सन् २०१६ देखि नेपालमा सञ्चालन गर्दै आएको राष्ट्रिय क्षुद्रग्रह खोज अभियानमार्फत विज्ञानका नेपाली विद्यार्थी तथा शिक्षकले प्रारम्भिक रुपमा ७...

Page 1 of 2