केन्द्रीय संस्करण

जानकारी

लक्षण नै नदेखिइकन पनि कोरोनाको संक्रमण सर्न सक्छ ! access_timeचैत १७, २०७६

ख्याल गर्नैपर्ने कुरा के हो भने कोरोनाको लक्षण नै नदेखिइकन वा सामान्य लक्षण देखिएका मानिसहरुबाट पनि कोरोना भाइरस सर्न सक्छ । वास्तवमा, त्यस्ता मानिसहरुको माथिल्लो स्वासप्रस्वास नलीमा कोरोनाभाइरसको लोड धेरै बढी हुन सक्छ । उनीहरुले हाँच्छिउँ गर्दा, खोक्दा, थुक्दा, आफ्ना मुख ...

याद गरौं, यसअघिका महाप्रलयमा जेनतेन बँचेका २ हजार पुर्खाले अहिलेका रनबन ढाकेका हुन् access_timeचैत १३, २०७६

संसारमा मान्छे/मानवता नै चाहिन्छ भन्ने जिद्दी गर्नुहुन्छ भने पनि प्रागऐतिहासिक यो घटनाले तपाईंलाई अलि राहत दिन सक्छ । घटना आजभन्दा ७५ हजार बर्ष पुरानो हो । मानवता आफ्नो जन्मघर अफ्रिका छाडेर बाहिर आउने तरखरमा थियो । सायद, कुनै समूह ससानो झुण्डमा निस्किसकेको पन...

खिया किन लाग्छ ? access_timeफागुन २६, २०७६

हामीले काँटी वा फलामबाट बनेको कुनै पनि वस्तुलाई चिसो या ओसिलो ठाउँमा केही दिनको लागि राख्यौँ भने त्यसमा खिया लाग्ने गर्छ । मानौं त्यसमा कसैले आएर रातो रंग लाइदिएको होस् । आखिर खिया के हो त ? विशेष गरेर फलाम वा फलामबाट बनेका वस्तुहरुमा किन खिया लाग्छ त ? वा...

मानव शरीरका अनौठा तथ्यहरु access_timeफागुन २४, २०७६

  0       विश्वका ४६ प्रतिशत व्यक्तिहरुको रगत ‘ओ’ ग्रुपको रहेको हुन्छ । 0       मानव शरीरमा सबभन्दा लामो शिरा ‘तल्लो भेनाकाभा’ (Inferior Venacava)  हो । त्यसले म...

विशाल जन्तु हात्ती : हात्तीको पुर्खा झनै विशाल ! access_timeफागुन १९, २०७६

  लाखौं हज्जारौं वर्ष पहिले पृथ्वीको धेरैजसो भाग जंगलले भरिएको थियो । त्यस समयमा यस संसारमा धेरै ठूला जनवारहरु बस्ने गर्थे । तिनीहरु धेरै ठूला र बलिया थिए । तर तिनीहरु संसारको बद्लिँदो वातावरणसँग जुध्न भने सकेनन् । जब खानाको अभाव हुन थाल्यो र संसारको ताप...

नास्टमा स्थापना हुने भयो युवा वैज्ञानिक फोरम, हरेक प्रदेशमा अनुसन्धान केन्द्र access_timeफागुन १५, २०७६

नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा–प्रतिष्ठान (नास्ट) का उपकुलपति सुनिलबाबु श्रेष्ठले छिट्टै युवा वैज्ञानिक फोरमको शुरुआत गरिने बताएका छन् ।   बुधबार आयोजित ‘एकवर्षे कार्यकालको समीक्षा’मा उनले वैज्ञानिक क्रियाकलापमा प्रोत्साहन र युवा वैज्ञानिकक...

इल माछा, जसको करेन्टले मान्छेलाई नै मार्न सक्छ ! access_timeफागुन १५, २०७६

पृथ्वीको दुई तिहाई भाग पानीले ढाकिएको छ । यो कुरा हामी सबैलाई थाहा भएकै कुरा हो  । तर त्यो पानीले ढाकिएको विशाल क्षेत्रभित्र अनन्त रहस्यहरु लुकेर रहेका छन् । आजसम्म ती रहस्यहरुमध्ये मानिसले कमै मात्र थाहा पाएका छन्, पत्ता लगाएका छन् । तर पत्ता लगाएका कुराहरुमा पन...

सुसाइड प्लान्ट : संसारकै सबैभन्दा विषालु विरुवा access_timeमाघ २०, २०७६

संसारकै सबैभन्दा विषालु विरुवा अस्ट्रेलियामा पाइने गिम्पी गिम्पीलाई मानिन्छ । यो विरुवालाई ‘सुसाइड प्लान्ट’ भनेर पनि चिनिन्छ । यसको पातहरु हाम्रोतिर पाइने सिस्नोजस्तै मसिनो पोल्ने रौजस्ता काँडाहरुले भरिएका हुन्छन्, जसलाई हाम्रो छालाले छुँदा अत्यन्तै पोल्न...

आँखा पोल्ने र बर्बरी आँसु झार्ने ग्याँस access_timeमाघ १९, २०७६

२०४६ सालको आन्दोलनको बेलाको घटना हो । पञ्चायती व्यवस्थाको अन्तको माग गर्दै जुलुस काठमाण्डौको रत्नपार्कमा अगाडि बढिरहेको थियो । बागबजारमा पुलिसको ठुलै जमात खडा थियो । अचानक “डुंग” ‘गोली पड्केकोÚ आवाज आयो । जुलुसमा सहभागी सबै झस्के । त्यत्त...

कुन प्राणीले कति मसिनो सुन्न सक्छ ? access_timeमाघ १६, २०७६

  मान्छेको कानले कम्तिमा ३० हर्ज तरंगको मसिनो आवाजलाई सुन्न सक्छ । त्यसैगरी, मान्छेले अधिकतम २० हजार  हर्ज तरंगको आवाज सुन्न सक्छ । त्यो भन्दा माथिल्लो तरंगको आवाज यति सानो हुन्छ कि त्यसलाई मान्छेको कानले सुन्न सक्दैन । तर कतिपय जनवारहरुले त्योभन्दा माथिल्ल...

सुन्दै डरलाग्ने शब्द व्याक्टेरियाः तर सबै व्याक्टेरिया खराब पनि हुँदैनन् access_timeमाघ १४, २०७६

अठाह्रौं शताब्दीको पूर्वार्द्धसम्ममा सूक्ष्म जीवाणु अर्थात् व्याक्टेरियाको बारेमा कुनै किसिमको जानकारी थिएन । तर हाल आएर यस्ता सूक्ष्म जीवाणुहरु पत्ता लगाइएका मात्र नभई यिनीहरुबाट हुने फलदायी र हानिकारक क्रियाकलापहरुबारे जानकारी हासिल गरिनुका साथै विभिन्न किसिमका अनुसन्...

आकाशमा किन बिजुली चम्कन्छ र बादल गर्जन्छ ? access_timeमाघ १४, २०७६

हेर्दा कपास जस्तै दृखिने बादल बास्तवमा पानीको बाफले बनेको हुन्छ । नदी, ताल, समुद्र भिजेको जमीन आदिबाट बाफ भएर आकाशमाथि पुग्दा पानीका कणहरु एक आपसमा आकर्षित भई नजिकिँदै बादलको सृजना भएको हुन्छ । माथि आकाशमा धेरै हावा चल्ने गर्दछ यसले गर्दा बादल यताउति बेगले जान...

३८ लाख वर्ष अघि यस्ता देखिन्थे मानवपुर्खा access_timeभदौ १७, २०७६

अफ्रिकी मुलुक इथियोपियामा झन्डैझन्डै पूर्ण अवस्थाको प्राचीन मानव खप्पर फेला परेको छ । उक्त खप्पर आजभन्दा ३८ लाख वर्ष पहिले यस धरर्तीमा विचरण गर्ने मानव पुर्खाको हो भन्ने विश्वास गरिएको छ । मानव पुर्खा मानिएको अस्ट्रालोपिथेकस एनामेनसिसको ‘पूर्ण’ खप्पर यसरी फे...

किन जुनकिरीको जीउमा बत्ती बल्ने गर्छ ? access_timeमाघ २, २०७६

के तपाईंले जुनकिरी देख्नु भएको छ ? देख्नु भएको छ भने अवश्य तपाईंले  त्यसको जीउमा कहिले बल्ने र कहिले निभ्ने बत्ती पनि देख्नु भएको छ होला । विशेष गरेर स–साना केटाकेटीहरु त्यसको अनौठो बत्ती देखेर आकर्षित हुने गर्छन् । त्यही भएर उनीहरु त्यसलाई पक्रेर बोतलमा रा...

कुकुरको सुँध्ने क्षमता मानिसको भन्दा बढी किन हुन्छ ? access_timeपुस २९, २०७६

  हामी हाम्रा वातावरण वरिपरिका गन्ध तथा वासनाहरु थाहा पाउने गर्दछौं । यी गन्ध तथा वासनाहरु हामीहरु कसरी थाहा पाउँदछौ त ? मानिसहरुको नाकको दुवै छिद्रहरुभित्र लगभग २५० वर्ग मिलीमिटर पहेंलो रंगको एउटा क्षेत्र हुन्छ, जसमा लाखौंको संख्यामा विशेष प्रकारको गन्ध...

हाम्रो कानले कसरी सुन्छ ? access_timeपुस २७, २०७६

हामी मनोरञ्जनका लागि गीत संगीत सुन्छौ । कुनै कुरा कसैलाई बताउनु पर्‍यो भने वा अभिव्यक्तिको माध्यमको रुपमा पनि आवाजकै प्रयोग गछौं । यो सबै कुरा हाम्रो कानको सुन्ने शक्तिको कारणले नै सम्भव भईरहेको छ । कानकै सुन्ने शक्तिको कारण हाम्रो जीवन सहज भई रहेको छ । एक छिन क...

यसरी काम गर्दो रहेछ हाम्रो शरीरको मांसपेशीले ! access_timeपुस २७, २०७६

  हामीले शरीरिक अभ्यास गर्‍यो भने मासु ठुलो हुन्छ  र राम्रो गरी बढ्छ । हड्डीमा टाँसिएर रहेका मांसपेशीहरुकै कारण हाम्रो शरीर चल्न सकेको हो । तर यो कुनै निश्चित मासुहरुले मात्रै नभई मासुहरुको समुहको कारण मात्र चल्न सकेको हो । मासुका तन्तुहरुको ...

यी हुन् संसारका सबैभन्दा खतरनाक विषालु साँपहरु access_timeपुस २७, २०७६

  वर्षमास लाग्यो कि हामी विषालु सर्पले टोकेर धेरै मान्छेहरु मरेको खबर अखबार, टेलिभिजन तथा रेडियोमा पढ्न, हेर्न तथा सुन्न पाउँछौ । यसरी मर्नेहरुमा कति त विष नै नभएका सर्पको टोकाइमा पर्नेहरु पनि छन् । किनभने, हामी धेरैलाई के भ्रम छ भने, सर्प भन्ने वित्तिकै त्यो ...

विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिका कारणले सगरमाथा वरपर वनस्पति उम्रन र विस्तार हुन थाल्यो access_timeपुस २७, २०७६

एजेन्सी । सगरमाथा र हिमालय क्षेत्र वरपर झार र घाँस उम्रिन थालेको छ । हिमालय क्षेत्र संसारमा सबैभन्दा तिव्र गतिमा तापमान वृद्धि भइरहेको क्षेत्र हो । हिमक्षेत्र वनस्पतिको वृद्धिले पानीको आपुर्तिमा पार्ने प्रभाव हालसम्म स्पष्ट नभएको भए पनि यसले तल्लो भेगमा बाढी वृद्धि गराउने...

यस्तो पो रहेछ बोटविरुवाको रंग हरियो हुनुको कारण access_timeपुस २५, २०७६

  अधिकांश बोटविरुवाहरुको रंग हरियो हुन्छ । यो हरियोपना बोटविरुवाहरुको विशिष्टता हो । यो एउटा विशिष्टताले नै मात्र पनि प्राणी र बोटविरुवामा सजिलै भिन्नता गर्न सकिन्छ । बोटविरुवालाई हरियो बनाउने काम त्यसमा हुने क्लोरोफिल (chlorophyll)  नामक पदार्थले...

यसकारण फाइदाजनक छ बिहानको सूर्यको किरण access_timeपुस २५, २०७६

बिहान सबेरै उठेर सूर्यको न्यानो प्रकाशमा बस्न अति नै रमाइलो हुन्छ । सूर्यको प्रकाशले गर्दा रातको अन्धकारको अन्त्य हुन्छ । यसले संसारलाई नै उज्यालो बनाइदिन्छ । सूर्यकै प्रकाशले हाम्रो वरपरको वातावरणलाई निकै रमाइलो बनाइदिन्छ । सूर्य नै पृथ्वीमा ऊर्जाको प्रमुख स्रोत हो । सूर्यकै...

यस्तो छ क्यान्सरसँग समेत लड्ने क्षमता भएको चकलेटको कथा access_timeपुस २४, २०७६

  चकलेट धेरैलाई मन पर्छ । चकलेट भन्नेबित्तिकै गुलियो र मीठो भन्ने बुझिन्छ । तर वास्तवमा चकलेट बनाइने मुख्य पदार्थ आफैं चाहिँ गुलियो हुँदैन । त्यो तीतो तीतो हुन्छ । चकलेट कहको (Cacao (kah KOW) ) वा काेका रुखको फलबाट प्राप्त हुन्छ । कहकोको रुखमा एउटा विशेष कि...

साँपको पनि मुटु र हड्डी जस्ता अंगहरु हुन्छन् ! access_timeपुस २२, २०७६

  साँप तपाई हमीलेदेखे जानेकै जीव हो यो टाउकोदेखि पुच्छारसम्म नै करीब करीब डोलो हुन्छ । यसको  एका पट्टि मुख र अर्कोतिर पुच्छर हुन्छ । यो लचिलो हुन्छ । र, यसको हड्डी हुँदैन जस्तो हामीलाई लाग्छ । झट्ट हेर्दा साँपको बनौट यस्तो देखिन्छ । तर यस्को टाउको र पु...

किन फर्कन्छ हाम्रो शरीरको मासु ? access_timeपुस २२, २०७६

हाम्रो शरीरमा करीव ६ सय पचास वटा मांशपेशीहरु हुन्छन् । र, प्रत्येक मांशपेशीका आफ्नै निश्चित कामहरु हुन्छन् । हाम्रो शरीरको तौलको करीब ४० प्रतिशत भाग त मासु नै हुन्छ । मासु केले बनेको हुन्छ ? मासु तन्कन सक्ने फाइबर जस्ता पदार्थहरुका समुहहरु मिलेर मासु बनेको हुन्छ ।...

आधा मस्तिष्क सुत्ने, आधा उठ्ने अनौठो जीवहरु access_timeपुस १८, २०७६

  व्हेल र डल्फिन पनि हामी मानिसजस्तै स्तनपायी जनावर हुन् । त्यही भएर तिनीहरुको विभिन्न कुराहरु हामीसँग मिल्दाजुल्दा छन् । तिनीहरुको हाडको बनावट पनि हाम्रो जस्तो नै हुन्छ । त्यसको साथसाथै तिनीहरु स्तनपायी जनावर भएकोले तिनीहरुको रगत पनि हाम्रो जस्तो तातो हुन्छ । त...

Page 1 of 4