केन्द्रीय संस्करण

रातोपाटी स्पेसल

कोलोम्बोमा ‘हट केक’ बन्यो नेपाली टोपी access_timeमाघ ८, २०७५

(हिमालयका दूत अर्थात् लाङ्टाङ सद्भावनादूत अशोक सिलवाल केही समयअघि श्रीलङ्का गएका थिए । सगरमाथा उभिएको देशबाट महासागरले घेरिएको देश गएका तिनै यात्रुको यात्रा संस्मरणको छैटौं शृङ्खला हो यो ।) ब्रेकफास्टपछि  इन्डियन फेडरेसन अफ वर्किङ जर्नालिस्ट (आईएफडब्लुजे)का भार...

‘डु यु वान्ट नाइस गर्ल ?’ access_timeमाघ ७, २०७५

हिमालयका दूत अर्थात लाङ्टाङ सद्भावनादूत अशोक सिलवाल केही समयअघि श्रीलङ्का गएका थिए । सगरमाथा उभिएको देशबाट महासागरले घेरिएको देश गएका तिनै यात्रुको यात्रा संस्मरणको पाँचौँ शृङ्खला हो यो । संयोग हो कि सधैँ त्यस्तै, कोलम्बो र आसपास ट्राफिक निकै व्यवस्थित नभए पनि अस्त...

जनगायक नारायणभक्तको जीवन : रायन मै हुँ भनेर पत्ता लगाउनै सक्दैनथे access_timeमाघ ६, २०७५

जनगायक रायन अर्थात नारायणभक्त श्रेष्ठ । नारायणभक्त वास्तविक नाम भए पनि उनी रायनको नामबाट परिचित छन् ।  पञ्चायत कालदेखि नै जनजागरणका गीत गाउँदै जनतामाझ रमाउँदै आएका उनले सङ्गीत गरेको ‘बलिदान’ फिल्मको ‘गाउँ–गाउँबाट उठ, बस्ती बस्तीबाट ...

मन्त्रीले नै सहिदका भाइलाई जागिरबाट निकालेपछि... access_timeमाघ ५, २०७५

–चन्द्रकाला देवी कापड  (सहिद अमित कापडका आमा, महोत्तरी) ०७४ भदौ २३ गते मेरो सर्वस्व नै हरण भएको थियो । कमाउने छोरा नै गुमाउन पुगेँ । मधेश आन्दोलनको क्रममा प्रहरीको गोली लागेर छोरा अमित कापडको मृत्यु भएको थियो ।  मृत्यु भएपछि घरमा थुप्रै नेत...

‘जसले सहिदको घर बनाउँछु भने उनैले डोजर लगाएर भत्काए’ access_timeमाघ ५, २०७५

–रञ्जनकुमार मेहता अहिले आएर मेरो भाइले मधेशका लागि बेकारमा ज्यान दिएछ जस्तो लाग्छ । त्यो दिन र आजको दिन सम्झिदा आफ्नो टाउको आफैं बजारौं जस्तो लाग्छ । जसका लागि मेरो भाइ सन्जन मेहताले ज्यान दिए, आज उनीहरुले नै हामीलाई घरबार विहिन बनाएका छन् । घर भत्काएर सडक...

मधेस आन्दोलनको १२ वर्ष : यसरी साँघुरियो मधेस मुद्दा access_timeमाघ ५, २०७५

– एसके यादव मधेस आन्दोलन भएको १२ वर्ष वितेको छ । २०६३ माघ ५ गते सिरहाको लाहानमा विद्यार्थी नेता रमेश महतोको तत्कालीन माओवादीले चलाएको गोली लागेर मृत्यु भएपछि सुरु भएको आन्दोलनलाई मधेस आन्दोलनका रूपमा मान्ने गरिएको छ ।  यद्यपी मधेसी समुदायमाथि भइ...

१६ वर्षको कलिलो उमेरमा यसरी भएको थियो रमेश महतोको शहादत access_timeमाघ ५, २०७५

जनकपुरधाम–प्रथम मधेश आन्दोलनको उद्गमस्थल लहान थियो, जहाँ १६ वर्षे कलिला युवा रमेश महतोले ०६३ साल माघ ५ गतेका दिन शहादत प्राप्त गरेका थिए ।  १० वर्षे जनयुद्ध तथा ५ दलहरुसँग मिलेर गरिएको जनआन्दोलन पश्चात तत्कालीन नेकपा माओवादीले संघीयता छाड्दै अंगीकार ग...

त्रिभुवन विश्वविद्यालयको अँध्यारो इतिहास access_timeमाघ ४, २०७५

सन् १९५९ मा स्थापना भएको देशकै सबभन्दा पुरानो विश्वविद्यालय, त्रिभुवन विश्वविद्यालयले हजारौं नेपालीको सपना साकार पारेको छ । त्रिभुवन विश्वविद्यालय किपु (कीर्तिपुर) को १५४.७७ हेक्टर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । त्यहाँ विश्वविद्यालयको केन्द्रीय प्रशासनिक कार्यालय र केन्द्रीय क्याम्पस ...

रानीपोखरी पुनर्निर्माणमा काठमाडौँ महानगरपालिकाको एकपछि अर्को लापरवाही access_timeमाघ २, २०७५

गत असार ५ गते सम्पदाप्रेमी र स्थानीयवासीले काठमाडौँ महानगरपालिकाकी उपमेयर हरिप्रभा खड्गीलाई रानीपोखरीको घाँस उपहार दिए । समयमा काम नगरेको भन्दै उनीहरूले यसरी विरोध गरेका थिए ।   यस्तै गत पुस २४ गते पुनर्निर्माणमा भएको ढिलाइको विरोध गर्दै नेपाली काँग्रेस निक...

भूकम्प पूर्वसचेतना प्रविधि : चीनमा भूकम्पको झट्का आउनभन्दा अघि नै सूचना ! access_timeमाघ २, २०७५

चीनले भूकम्प आउनुअघि नै सुचित गर्ने प्रणाली विकास गरेको छ । उसको दक्षिण–पश्चिम प्रान्त सिचुवानको राजधानी चेङदुमा यो आविष्कारको एक वर्षअघि परीक्षण पनि गरिसकिएको छ ।  यसका लागि रेडियो, टिभी, मोबाइलजस्ता धेरैवटा प्रसारण प्रणालीहरूको उपभोग गरेर भूकम्प धक्का...

९० सालको त्यो महाभूकम्प access_timeमाघ २, २०७५

नेपालमा गएको यो ठूलो भूकम्प पृथ्वीभरका ठूल्ठूला कम्पहरूसँग दाँजिन सक्छ ।  भूकम्प केन्द्र नेपाल राजधानीबाट करिब ५२ कोस दक्षिणपूर्वमा फेला परेको छ । त्यो ठाउँ (जसलाई एपिसेन्टर भनिन्छ) सीतामढी र मधुबनीको बीच (उत्तर बिहार मुग्लान) मा पत्ता लागेको छ ।  सो ठ...

सिंहदरबारको ३ भागमा धमाधम रेट्रोफिटिङ : पश्चिम मोहोडामा अझै काम सुरु भएन (फोटो/भिडियो) access_timeमाघ २, २०७५

विक्रम संवत् १९६० मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री श्री ३ चन्द्र शमशेरले नेपाल सरकारलाई २ करोडमा बिक्री गरेको सिंहदरबारको एउटा भाग अझै बाँकी छ । २०३० साल असार २५ गते सिंहदरबारमा भीषण आगलागी भयो । दरबारको ३ भाग आगलागीमा परेर ३ भाग ध्वस्त भए पनि सेनाले यसको अगाडिको भाग जोग...

उद्धारकर्मी इन्सपेक्टर लक्ष्मण बस्नेतको संस्मरण : ‘घस्रिँदै भित्र छिरेँ, अनि पेम्बालाई तानेँ’ access_timeमाघ २, २०७५

 सशस्त्र प्रहरी इन्सपेक्टर लक्ष्मणबहादुर बस्नेत र उनको टिमले २०७२ वैशाख १२ गते गएको भूकम्पमा पुरिएका ३ जनालाई सकुसल उद्धार गरेको थियो ।  काठमाडौंको नयाँ बसपार्क र गोंगबु क्षेत्रमा फसेका जोन केसी, ऋषि खनाल र पेम्पा लामालाई जीवित उद्धार गरेका बस्नेतले &lsqu...

आज रमिता छ तारुकामा access_timeमाघ १, २०७५

थारु र मगरको बिशेष चाड हो माघी  । उनीहरुको भान्सामा आज परम्परागत अनेक परिकार पाक्छन् । अन्य जातिका नेपालीको घर घरमा पनि उमंग छ, माघेसंक्रान्ति चाडको । पुसको पाक्य, माघमा खाक्यको । तयार छन् अनेक खाद्यपदार्थ । उसिनेका तरुल, पोलेका पिंडालु । घ्यु चाकु, तिलौरा ...

यसरी बन्दैछ टीआईए ‘बुटिक एयरपोर्ट’ access_timeपुस २९, २०७५

देशको एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अब बुटिक एयरपोर्टमा परिणत हुँदैछ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको निर्देशनमा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बुटिक एयरपोर्टमा रूपान्तरण गर्ने प्रक्रियाको थालनी भइसकेको छ ।  ६ महिनाभित्र नेपालको एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलला...

मान्छेपिच्छेको रोजाई, मान्छेपिच्छेका कथा access_timeपुस २८, २०७५

(हिमालयका दूत अर्थात लाङटाङ सद्भावनादूत अशोक सिलवाल केही समयअघि श्रीलङ्का गएका थिए । सगरमाथा उभिएको देशबाट सागरले घेरिएको देश गएका तिनै यात्रुको यात्रा संस्मरणको चौथो शृङ्खला हो यो ।)  इन्टरनेटबाट पढिएका कुरा अर्कै हो । तर, आफ्नै पाइतालाले त्यही धर्तीमा टेक...

अंगोलाकी क्रान्तिकारी सीता बायस : २६ वर्षमै हत्या गरिएकी सिद्धान्तमा अडीग योद्धाको संघर्ष गाथा access_timeपुस २८, २०७५

सन् १९६१ मा गोवा पोर्चुगाली शासनबाट मुक्त भयो । त्यसभन्दा अघि गोवाका मानिस पोर्चुगाली साम्राज्यका कुनै पनि अरु उपनिवेशमा बिना रोकतोक जान सक्थे । पोर्चुगलले उपनिवेश बनाएका अफ्रिकी राज्यहरू जस्तै मोजाम्बिक, अंगोला र केप भर्देमा पनि उनीहरू आवतजावत गर्न सक्थे । यस्तो अवसरला...

तानाशाह थिएनन् पृथ्वीनारायण शाह access_timeपुस २७, २०७५

१८०१ देखि पृथ्वीनारायण शाहले १९–२० वर्षको उमेरमा एकीकरणको प्रारम्भ गरेका हुन् । उनले एकीकरण अभियान किन थाले त ? कसैले विस्तारवाद भन्छन्, कसैले तरवारबाट विजय गरेको भन्छन् । त्यसकारण एकीकरणलाई नकार्नेे मान्छे पनि छन् । तर ऐतिहासिक घटनाक्रमहरूलाई ठीक ढङ्गले बुझ्न र ...

कीर्तिपुरबासीको नाक काट्ने आदेश: कति सत्य, कति झुठ ? access_timeपुस २७, २०७५

शाह राजाहरूको प्रत्यक्ष शासनअन्तर्गत विशेषतः पञ्चायतकाल (सन् १९६०–१९९०) मा लेखिएका नेपालको इतिहासमा शाह राजाहरूका बखानबाहेक केही छैन । शाहकालमा निकै चलेका बाबुराम आचार्य (सन् १८८८–१९७१), सूर्यविक्रम ज्ञवाली (सन् १८९८–१९८५) जस्ता इतिहासकारले विशेषतः...

पृथ्वीनारायणः राष्ट्रनिर्माता कि विस्तारवादका नाइके ? access_timeपुस २७, २०७५

भनिन्छ, इतिहासका औपचारिक हरफहरु विजेताका तरवारका धारले तोकिदिएको मापदण्डका घेराभित्र मात्रै दगुरिएका हुन्छन् । विजेतालाई महिमामण्डित गर्दै तिनको देवत्वकरण गर्नु अनि प्रशंसा र प्रशस्तीमा इतिहासका अधिकांश पानाहरु खर्चिनु यस कित्ताको इतिहास लेखनको सामान्य विशेषता नै हो ।...