बालसंसार

बाल अधिकारको सुनिश्चितता गरौँ access_timeभदौ २९, २०७८

    -आभास ढुङ्गेल नेपालमा हरेक वर्ष भदौ २९ गते राष्ट्रिय बालदिवस मनाउने गरिन्छ । यस दिनका लागि एक नारा तयार गरिन्छ । कतैकतै विभिन्न कार्यक्रम पनि हुन्छन् । बाल अधिकारको हनन गर्न नहुने, बाल अधिकार सुनिश्चित गरिनुपर्ने, हरेक क्षेत्रमा बालबालिकालाई प्रा...

बालकथा : अर्जुनको परीक्षा access_timeभदौ २९, २०७८

आज बालदिवस । राज्यले भाइबहिनीहरूका निम्ति तोकिदिएको दिवस । आजको दिन सरकारले बालबालिकाहरूका लागि पहिले गरेको कामको समीक्षा गर्छ र पछि गर्नुपर्ने कुराको चर्चा गर्छ । यसको अर्थ सरकारले मात्र सोच्ने दिन भन्ने होइन भाइबहिनीहरूले पनि आफ्ना लागि सोच्ने दिन हो । यस दिनले बा...

नीतिकथा : चन्द्रमाको घमण्ड access_timeभदौ २७, २०७८

कथा धेरै पुरानो हो । कुनैबेला चन्द्रमालाई रूपको घमण्ड निकै थियो । यसो त आफैँमा उनी थिए सुन्दर नै । गोरो वर्ण, बाटुलो अनुहार, मिलेको शरीर यस्तैयस्तै । त्यसैले त कुनै सुन्दर व्यक्तिको उदाहरण दिनुप¥यो भने उनकै नाम लिने गरिन्थ्यो तर जति सुन्दर थिए त्यति नै थिए घमण्डी ...

प्रेरक प्रसङ्ग :  एकलब्यको गुरुभक्ति access_timeभदौ २४, २०७८

​एकलब्यको नाम भाइबहिनीहरूले पनि सुनेकै हुनुपर्छ । कतिलाई उनको गुरुभक्तिबारे पनि थाहा  हुनसक्छ तर उनी को हुन् र कसरी प्रसिद्धि पाए भन्ने कुरा भने धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ । यहाँ यसैबारे जानकारी दिन खोजिएको छ । प्रसङ्ग महाभारतको हो । एकदिन पाण्डवहरू गुरु द्रो...

कश्यपको कथा : महङ्गो गोरु access_timeभदौ २०, २०७८

                                       धेरै पहिलेको कुरा हो...

आफू जस्तो हुन्छौँ संसार त्यस्तै देखिन्छ access_timeभदौ १८, २०७८

एकपटक सिख धर्मगुरु गुरुनानक घुम्दै एउटा बस्तीमा पुगेका थिए । गाउँलेहरूले राम्रैसँग स्वागत सत्कार गरे तर फर्कने बेला उनले आशीर्वादको सट्टा तिमीहरूको बस्ती यति बढी उजाड होस् कि चाँडै नै अन्यत्र बासको खोजी गर्नु परोस् भनेर हिँडे । उनको कुरा सुनेर शिष्यहरू आश्चर्यमा परे तर ...

प्रेरक प्रसङ्ग : पितृभक्तिका कारण मरेर बाँचेका थिए बालक नचिकेता access_timeभदौ १३, २०७८

प्रसङ्ग कठोपनिषद्को हो । गौतम वंशीय महर्षि अरुणका छोरा उद्दालक ठूला ऋषि थिए । उनी नियमित यज्ञ–अनुष्ठानका माध्यमबाट देवताहरूदेखि पितृहरूसम्म र मनुष्यहरूदेखि पशुपक्षीहरूलाई समेत सन्तुष्ट पार्थे । उनले एक पटक विश्वजित नामक यज्ञ गरेका थिए । यज्ञमा दैनिक सयौँ गाई दा...

आधुनिकता बढेसँगै नेपालमा स्तनपान गराउनेको सङ्ख्या घट्यो access_timeभदौ १०, २०७८

  नेपालमा स्तनपान गराउने दर घट्दै गएको पाइएको छ । महिलाको साक्षरता दर बढ्दै गए पनि पछिल्लो समय स्तनपान गराउनेको सङ्ख्या कम हुँदै गएको हो । बालबालिकाको शारीरिक तथा मानसिक पूर्ण विकासका लागि अनिवार्य रूपमा निश्चित समयसम्म निरन्तर स्तनपान गराउनुपर्ने पोषणवि...

कश्यपको कथा : अरुलाई दोष दिनु भनेको आफैँ दोषी हुनुको प्रमाण हो access_timeभदौ १०, २०७८

  धेरै पहिलेको कुरा हो । अविश्वासपुरमा अन्धक नामका राजा थिए । अन्धविश्वासका भक्त यी राजा सत्यतथ्यको विचारै नगरी जसले जे भन्यो त्यसैको पछि दौडन्थे । यसैका कारण कतिको घरवास उडेको थियो कतिको ज्यानै गएको थियो । भनिन्छ, ‘यथा राजा तथा प्रजा ।’ राजा जस्...

बालकथा : अहङ्कारको नतिजा access_timeभदौ ८, २०७८

उहिले कुनै समयमा पृथिवी स्थानीय देवता अग्नि र अन्तरिक्ष स्थानीय देवता वायुको बीचमा को ठूलो भन्नेबारे झगडा परेको थियो । अग्नि आफैँलाई ठूलो मान्थे । आफू बिना संसारका मानिस खानै नपाएर मर्छन् भन्ने उनको मान्यता थियो । वायुदेव होइन, कहाँ त्यसो भनेर हुन्छ । तिमीभन्दा मै पो...

यसरी बने बालक उपमन्यु गोत्रप्रवर्तक ऋषि access_timeभदौ ४, २०७८

उहिले कुनै समयमा एउटा गाउँमा उपमन्यु नामका बालक थिए । त्यतिबेला आठ वर्षकै उमेरमा ब्रतबन्ध गर्ने चलन थियो । सोही अनुसार उनको पनि आठै वर्षमा ब्रतबन्ध भयो । त्यसपछि उनले आयोध धौम्य नामक ऋषि (गुरु) समक्ष गएर पढाइदिन आग्रह गरे । त्यतिबेलाका जानेमाने विद्वान् थिए उनी, जो पर...

प्रेरक व्यक्तित्व : मण्डेलाका सफलताका स्रोत access_timeसाउन ३१, २०७८

नेल्सन मण्डेला विश्वविख्यात राजनेता हुन् । संसारभरि सम्भवतः उनको नाम नसुन्ने कमै हुनुपर्छ । संसारमा आजसम्म सर्वाधिक आदरका साथ नाम लिइने कुनै राजनेता छन् भने उनै देखिएका छन् । दक्षिण अफ्रिकी नागरिकलाई गोराहरूको उपनिवेशबाट मुक्त गराउन सफल उनी न्याय, स्वतन्त्रता र समानताका ...

कश्यपको कथा : लोभले लाभ लाभले विलाप access_timeसाउन २८, २०७८

एकादेशमा एक शौखिन राजा थिए । विभिन्न प्रजातिका पशुपक्षी तथा कलाकृति जम्मा पार्ने उनको शोख थियो । दरबारमा काष्ठकला तथा हस्तीहाड कलाकृतिका सङ्ग्रहालय नै खोलेका थिए । ढुङ्गा, माटो र धातुबाट बनेका कलाकृति पनि उत्तिकै जम्मा गर्थे । चारचुरुङ्गी एवं पशुहरूका लागि गाउँ नै त...

नीतिकथा : भाग्य निर्माणको तरिका access_timeसाउन २५, २०७८

एकदिन एउटा व्याधा चौतारामा बसेर बाँड बनाउँदै थिए । त्यतैबाट बेहुला लिएर बाजागाजा सहित जन्ती गयो तर उनले थाहै पाएनन् । उनी बाँड बनाउने काममा यति बढी व्यस्त थिए कि त्यसबाहेक अन्यत्र ध्यानै गएन । एकैछिनपछि एक जना सज्जन हस्याङफस्याङ गर्दै आएर सोधे– ‘ओ दाज...

प्रेरक प्रसङ्ग : सम्राट बने भीखारी access_timeसाउन २२, २०७८

बाबु व्यासको आज्ञा अनुसार ब्रह्मज्ञान प्राप्त गर्न जनक समक्ष गएका शुकदेवले फर्कने बेला भने– ‘महाराज ! गुरुदक्षिणा दिन चाहन्छु, भन्नुस् के दिऊँ ?’ शुकदेवको कुरा सुनेर राजा जनक मुसुक्क हाँसे । केही बेर विचार गरी उनको परीक्षा गर्ने उद्देश्यले भने&nda...

महात्मा गान्धी​ र उनको जीवनशैली access_timeसाउन १९, २०७८

महात्मा गान्धीको नाम नसुन्ने कमै हुनुपर्छ । भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनका हस्ती गान्धीजी शान्ति र अहिंसाका पुजारी तथा सत्य र निष्ठाका अनुयायी थिए । उनी सादा जीवन र उच्च विचारका पक्षपाती थिए । उनको हतियार भनेकै सत्य र अहिंसा हो । यसैका कारण साम्राज्यवादी ब्रिटिस सरकार घुँड...

बाघ संरक्षणमा हातेमालो गरौँ access_timeसाउन १४, २०७८

      -नवोदित ढकाल बाघ स्तनधारी प्रजातिहरूको शीर्ष स्थानमा रही सिकार गरेर खाने एक मांसाहारी जङ्गली जनावर हो । बाघ बिरालो प्रजातिको सबैभन्दा ठूलो जनावर हो । यसको वैज्ञानिक नाम Panthera tigris​ हो । करिब ३ मिटर लामो शरीर, ३०० किलोग्राम ...

बालकथा : यसरी बाल्यकालमै चिरञ्जीवी बने प्रह्लाद access_timeसाउन १४, २०७८

परापूर्व कालमा हिरण्यकशिपु नामका सम्राट थिए । उनको स्वर्ग, मत्र्य, पाताल तीनै लोकमा उनको एकछत्र साम्राज्य थियो । हालको इराक भन्ने स्थानमा राजधानी बनाएर तीनै लोकको शासनसत्ता सञ्चालन गरेका थिए । आफ्ना दाजु हिरण्याक्ष विष्णुका हाताबाट मारिएपछि विष्णुका कट्टर दुष्मन बन्न पुगेका...

कश्यपको कथा : ज्यान बचाउने गमला access_timeसाउन ११, २०७८

धेरै पहिलेको कुरा हो । एकादेशमा एउटा मुढी राजा थिए । हरेक काम उनको मुढमा भर पर्थ्यो । रिसाउने र खुसाउने पत्तै हुँदैन थियो । रिस उठेको बेला कसैको ज्यानै लिन पनि पछि पर्दैनथे । खुसाएको बेला हीराको हारै दिएर पठाउने गर्थे । उनको सेवा गर्ने एकजना श्यामबहादुर नामक न...

स्वामी रामानन्द : सामाजिक पुनर्जागरणमा समर्पित योगी access_timeसाउन ९, २०७८

डा. स्वामी रामानन्द गिरिको नाम नसुन्ने कमै हुनुपर्छ । खासगरी आध्यात्मिक क्षेत्रका उज्जवल नक्षत्र मानिने गिरिको आध्यात्मिक साहित्य र शिक्षामा विशेष योगदान छ । तनहुँ जिल्लाको देवघाटमा अवस्थित महेश गुरुकुल र महेश सन्यासाश्रमको स्थापना उनैले गरेका हुन्, जहाँ बर्सेनि कक्षा ६ देखि...

बालकथा : प्रह्लादको न्याय, यसरी चिनियो असली आमा access_timeसाउन ७, २०७८

‘महाराज ! न्याय पाऊँ । यी महिला मेरो छोरालाई आफ्नो भनेर दावी गर्दै छे । आफ्नो मुटुको टुक्रोसित अलग भएर बाँच्न सक्दिनँ । हजुर न्यायपरायण राजा हुनुहुन्छ भन्ने सुनेर आएकी हुँ । आशा छ यस दुखिनी आमाले न्याय पाउने छे ।’ सानो बालक काखमा चेपेर आएकी अधवैसे महि...

बालोपयोगी सामान्य ज्ञान– नेपालको चारधाममा कुनकुन पर्छन् ? access_timeसाउन ६, २०७८

१, बत्तीसौँ ओलम्पिक खेलकूद प्रतियोगिता कहाँ, कहिलेदेखि सुरू हुँदैछ ?  (क) जापानको टोकियो शरहमा सन् २०२१ जुलाई २३ देखि, (ख) जापानको टोकियो शहरमा सन् २०२१ जुलाई २४ देखि, (ग) जापानको टोकियो शहरमा सन् २०२१ जुलाई २५ देखि, (घ) जापानको टोकियो शहरमा सन् २०२१ ...

प्रेरक प्रसङ्ग : व्यावहारिक ज्ञानको विशेषता access_timeसाउन ४, २०७८

हामीमध्ये धेरैमा अहिले पनि पढ्नु भनेको रट्नु हो भन्ने मान्यता पाइन्छ । खासगरी परम्परागत पढाइमा यस्तो बुझाइ बढी छ । यस्तो पढाइले किताबको कीरो त बनाउँछ तर परेको बेला काम लिन भने सकिन्न ।  धेरै पहिलेको कुरा हो । एकजना सज्जनले सुगा पालेका थिए । उनी हरेक दिन स...

प्रेरक व्यक्तित्व : ईश्वरचन्द्र विद्यासागर access_timeसाउन २, २०७८

ईश्वरचन्द्र विद्यासागरको नाम नसुन्ने कमै हुनुपर्छ । उनको खास नाम ईश्वरचन्द्र बन्धोपाध्याय हो । अद्वितीय विद्वदताका कारण विद्यासागर उपाधि प्राप्त भएको थियो । त्यसपछि यसै नामले विश्वविख्यात भए । २६ सेप्टेम्बर १८२० का दिन पश्चिम बङ्गालमा जन्मेका विद्यासागरका बाबुको नाम ठाकुरदास ब...

नीतिकथा : कपास access_timeअसार २९, २०७८

पाखाभरि कपासका बिरुवा लगाइएको थियो । कपासका ती बिरुवा फुलेर फक्रँदै थिए । तिनीहरूमध्ये एउटा सानो भर्खरै फक्रँदै गरेको कपास असाध्यै सुन्दर थियो । आफ्नो सुन्दरतामा मख्ख थियो । अत्यन्तै खुसी र गौरव महसुस गथ्र्याे । रातको शीतको थोपा बिहानीको उषासँगै तिनै कपासमाथि बर्सिं...

Page 1 of 11