कथा/नाटक/निबन्ध

कश्यपको कथा : खानामा लोभ गर्दा जीवन जान सक्छ access_timeमाघ २, २०७८

 कतिपय मानिस खानाका सौखिन हुन्छन् । उनीहरूलाई शरीरभन्दा खाना प्यारो लाग्छ र बिरामी हुँदासमेत खानपानमा परिवर्तन गर्न चाहँदैनन्, जसले गर्दा अकालमै ज्यान गुमाउनुपर्ने अवस्था आउन सक्छ । तलको कथाले पनि यस्तै सन्देश दिन्छ ।    एकादेशमा एक जना खानाका निकै स...

पौराणिक कथा : बलराम र रेवतीको विवाह यसरी भएको थियो access_timeपुस १९, २०७८

प्रसङ्ग् भागवतपुराणको हो । सत्ययुगमा रेवत नामका राजा थिए । चक्रवर्ती यी राजाले भूमण्डलका समग्र राजामहाराजाहरूलाई वशमा राखेका थिए । उनकी रेवती नामकी परम सुन्दरी कन्या थिइन् । उनको रूप र लावण्य जस्तो थियो शील र स्वभाव पनि त्यस्तै थियो । विवाहयोग्य भएपछि उनका निम्ति बाबुले...

बालकथा : ​सौतेलो छोरो access_timeपुस १८, २०७८

धनप्रसादकी श्रीमती मिनाको एउटा छोरो जन्मेको थियो । छोरोको नाम रोदन थियो । रोदन एक वर्षको हुँदा मिनाको मृत्यु भएको थियो । एक वर्ष पनि नबित्दै धनप्रसादले दोस्रो विवाह गर्‍यो । दोस्रो पटक विवाह गरेको श्रीमतीको नाम रुकमिणी थियो । वर्ष दिनपछि रुकमिणीले पनि छोरा जन्मा...

कश्यपको कथा : अरूलाई मूर्ख बनाउन खोज्दा आफैँ मूर्ख बनेका व्यापारी access_timeपुस ११, २०७८

संसारमा अनेक किसिमका ठग हुन सक्छन्, ठगी धन्धा चलाउने हुन सक्छन् । प्रहरी प्रशासन रोक्ने लागेकै हुन्छ, रोक्ने प्रयास गरेकै हुन्छ तर ठगहरू भने उनीहरूभन्दा एक पाइलो अगाडि पुगेर ठग्न सफल भइरहेका हुन्छन् । भाइबहिनीहरूका निम्ति यहाँ यस्तै कथा प्रस्तुत छ, जसले ठगहरूले कस्तोसम्म उप...

बालकथा : अङ्गुर अमिलोको आशय access_timeपुस ४, २०७८

नेपालीमा एउटा उखान छ– ‘खान नपाएपछि वा नसकेपछि अङ्गुर अमिलो छ ।’ धेरै पहिलेदेखि चल्दै आइएको यो उखान अहिले पनि उत्तिकै प्रचलित छ । यसलाई भाइबहिनीहरूले पनि सुनेको हुनुपर्छ । नसुनेको भए पनि बाबा–आमा वा दाजु–दिदीलाई भनेर सुन्न सक्छौ त...

कश्यपको कथा : दुर्मुख राजाको दुर्व्यवहार access_timeपुस १, २०७८

कथा धेरै पहिलेको हो । कुनैबेला निर्ममपुरमा कुनै निर्दयी राजा थिए । दुर्मुख नामका यी राजाको स्वभाव पनि दुर्मुख नै थियो । रिसाहा र घमन्डी त्यस्तै । जाली र फटाहा त्यस्तै । उनी हरेक दिन केही अनुयायीका साथ शीघ्रगामी घोडामा गाउँ घुम्थे र विना कसुर लाञ्छना लगाई सिधासादा ज...

कश्यपको कथा : पण्डितजीको घमन्ड access_timeमंसिर १९, २०७८

धेरै पहिलेको कुरा हो । कुनै गाउँमा एक जना पण्डितजी बस्थे । उनी त्यतिबेलाका जानेमाने विद्वान् मानिन्थे । व्याकरणशास्त्रमा उनी बराबरका विद्वान् कोही थिएनन् तर जति विद्वान् थिए, त्योभन्दा बढी घमण्डी र अहङ्कारी थिए । शास्त्र भनेको व्याकरण मात्र हो र विद्वान् भनेको आफू मात्र हो भन्न...

बालकथा : अल्छी भ्यागुताको दुर्गति access_timeकात्तिक १०, २०७८

अल्छी वा आलस्य के हो भन्ने कुरा भाइबहिनीहरूलाई थाहै । भइहाल्छ नि, गरौँला न, अहिले नै के हतार छ र भन्दै निच मारेर बस्नु नै अल्छी वा आलस्य हो । तर त्यसको नतिजा कस्तो हुन्छ भन्ने कुरा भने धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ । त्यसो हो भने आऊ तलको कथा पढेर थाहा पाउने प्रयास गरौँ ।&nb...

कश्यपको कथा : धूर्त जोगीको दुर्दशा access_timeअसोज १०, २०७८

धेरै पहिलेको कुरा हो । एउटा गाउँमा धूर्त जोगी बस्थे । बाहिरबाट संन्यासी देखिन्थे भित्रभित्रै दुराचारी थिए । जटाको मुकुट बाँधी पहेँलो धोती लगाउँथे । पीताम्बर ओड्थे, निधारमा खरानी खसेर हिँड्थे तर भित्रभित्रै भने त्यसैलाई भजाएर ठगी धन्दा चलाइरहेका हुन्थे । गाउँलेहरू ...

बालकथा : अर्जुनको परीक्षा access_timeभदौ २९, २०७८

आज बालदिवस । राज्यले भाइबहिनीहरूका निम्ति तोकिदिएको दिवस । आजको दिन सरकारले बालबालिकाहरूका लागि पहिले गरेको कामको समीक्षा गर्छ र पछि गर्नुपर्ने कुराको चर्चा गर्छ । यसको अर्थ सरकारले मात्र सोच्ने दिन भन्ने होइन भाइबहिनीहरूले पनि आफ्ना लागि सोच्ने दिन हो । यस दिनले बा...

कश्यपको कथा : अरुलाई दोष दिनु भनेको आफैँ दोषी हुनुको प्रमाण हो access_timeभदौ १०, २०७८

  धेरै पहिलेको कुरा हो । अविश्वासपुरमा अन्धक नामका राजा थिए । अन्धविश्वासका भक्त यी राजा सत्यतथ्यको विचारै नगरी जसले जे भन्यो त्यसैको पछि दौडन्थे । यसैका कारण कतिको घरवास उडेको थियो कतिको ज्यानै गएको थियो । भनिन्छ, ‘यथा राजा तथा प्रजा ।’ राजा जस्...

बालकथा : अहङ्कारको नतिजा access_timeभदौ ८, २०७८

उहिले कुनै समयमा पृथिवी स्थानीय देवता अग्नि र अन्तरिक्ष स्थानीय देवता वायुको बीचमा को ठूलो भन्नेबारे झगडा परेको थियो । अग्नि आफैँलाई ठूलो मान्थे । आफू बिना संसारका मानिस खानै नपाएर मर्छन् भन्ने उनको मान्यता थियो । वायुदेव होइन, कहाँ त्यसो भनेर हुन्छ । तिमीभन्दा मै पो...

कश्यपको कथा : लोभले लाभ लाभले विलाप access_timeसाउन २८, २०७८

एकादेशमा एक शौखिन राजा थिए । विभिन्न प्रजातिका पशुपक्षी तथा कलाकृति जम्मा पार्ने उनको शोख थियो । दरबारमा काष्ठकला तथा हस्तीहाड कलाकृतिका सङ्ग्रहालय नै खोलेका थिए । ढुङ्गा, माटो र धातुबाट बनेका कलाकृति पनि उत्तिकै जम्मा गर्थे । चारचुरुङ्गी एवं पशुहरूका लागि गाउँ नै त...

बालकथा : यसरी बाल्यकालमै चिरञ्जीवी बने प्रह्लाद access_timeसाउन १४, २०७८

परापूर्व कालमा हिरण्यकशिपु नामका सम्राट थिए । उनको स्वर्ग, मत्र्य, पाताल तीनै लोकमा उनको एकछत्र साम्राज्य थियो । हालको इराक भन्ने स्थानमा राजधानी बनाएर तीनै लोकको शासनसत्ता सञ्चालन गरेका थिए । आफ्ना दाजु हिरण्याक्ष विष्णुका हाताबाट मारिएपछि विष्णुका कट्टर दुष्मन बन्न पुगेका...

कश्यपको कथा : ज्यान बचाउने गमला access_timeसाउन ११, २०७८

धेरै पहिलेको कुरा हो । एकादेशमा एउटा मुढी राजा थिए । हरेक काम उनको मुढमा भर पर्थ्यो । रिसाउने र खुसाउने पत्तै हुँदैन थियो । रिस उठेको बेला कसैको ज्यानै लिन पनि पछि पर्दैनथे । खुसाएको बेला हीराको हारै दिएर पठाउने गर्थे । उनको सेवा गर्ने एकजना श्यामबहादुर नामक न...

बालकथा : प्रह्लादको न्याय, यसरी चिनियो असली आमा access_timeसाउन ७, २०७८

‘महाराज ! न्याय पाऊँ । यी महिला मेरो छोरालाई आफ्नो भनेर दावी गर्दै छे । आफ्नो मुटुको टुक्रोसित अलग भएर बाँच्न सक्दिनँ । हजुर न्यायपरायण राजा हुनुहुन्छ भन्ने सुनेर आएकी हुँ । आशा छ यस दुखिनी आमाले न्याय पाउने छे ।’ सानो बालक काखमा चेपेर आएकी अधवैसे महि...

कश्यपको कथा : जुवाडेको बोको access_timeअसार २७, २०७८

अघि एक समयमा कुनै एक बेइमान जुवाडे थियो । जुवाडेहरू प्रायः बेइमान नै हुन्छन् । त्यस्तो नभई जुवा नै खेल्दैनन् । त्यसमा पनि ऊ धेरै नै बेइमान थियो । महाभारतका पात्र शकुनीले जस्तै पाशामा कपट गरी दुनियाँको पैसा धुत्ने गथ्र्यो । बिस्तारै मानिसले उसको कपट थाहा पाउँदै गए, प...

...त्यसपछि पायो  असन्तोषी कागले सुख access_timeअसार २३, २०७८

नेपालीमा एउटा उखान छ । ‘झलक्क हेर्दा तँ राम्रो हेरिरहँदा म राम्रो ।’ धेरै पहिलेदेखि चल्दै आएको यो उखान भाइबहिनीहरूले पनि सुनेको हुनुपर्छ । न सुनेका भए पनि बाबा, आमा, दाजु, दिदीलाई भनेर सुन्न  सक्छौ । यसको अर्थ हो संसारमा कोही पनि राम्रो र न र...

कश्यपको कथा :  धूर्त सेठ access_timeअसार १७, २०७८

परापूर्व कालमा एउटा गाउँमा चतुर्भुज शर्मा नामका मानिस थिए । उनलाई गाउँलेहरू मायाले चतुरे भन्थे । उनको नाम जस्तै काममा पनि चतुर थियो । बुद्धिमा त्यस्तै, व्यवहारमा त्यस्तै । त्यसै भएर चतुरे भन्ने गरेका थिए उनलाई । जस्तोसुकै अपराध र अपराधीलाई पनि एउटा न एउटा जुक्ति निका...

बालक पिप्पलाद : बदलाको भावना छाडी जब कठोर तपस्यामा लागे access_timeबैशाख २३, २०७८

‘वनदेवता ! एउटा कुरा सोधौँ है ?’ एक दिन साँझ वालक पिप्पलादले पीपल वृक्षसित भने । ‘भनन बाबु ! सोध्न पनि अनुमति चाहिन्छ र ? सन्तान जत्तिकै प्रिय छौ, आफूलाई लागेको ढुक्क भन्न सक्छौ ।’ पीपल वृक्षले स्नेह जताए । ‘न को हुँ भन्ने थाहा थ...

बुद्धिमान लाटोकोसेरो access_timeमंसिर २१, २०७७

    एउटा जङ्गलकोे कट्टुसको रूखमा एउटा बूढो लाटोकोसेरो (उल्लु) बस्थ्यो । त्यो लाटोकोसेरोले हरेक दिन उसका वरिपरि हुने विभिन्न घटनाहरुको अवलोकन गर्दथ्यो । हिजो उसले एउटा बूढो मानिसलाई एउटा युवकले गह्रौँ भारी बोक्न सहयोग गरेको देख्यो । आज एउटी युवती...

घिचुवा ज्वाइँ र गँड्याहा सासू access_timeकात्तिक १५, २०७७

    एउटा गाउँमा बडेमानको गाँड भएकी एउटी बूढी थिई । उसका आफ्नो भन्नु एउटी छोरी र एक जना ज्वाइँ मात्र थिए । तिनीहरू पनि परदेश गएका थिए । बूढीको लोग्ने पहिले नै मरिसकेको थियो । बूढी एक्लै एउटा छाप्रोमा बसेर दुःखसुख गरी खाइरहेकी थिई । एक दिन गा...

गाउँ, दसैँ र अनुभूति access_timeमंसिर १३, २०७७

  चैतमा परीक्षा सकिएलगत्तै घर जाने तयारीमा थियौँ । तर लकडाउन सुरु भएकाले घर जान पाइएन । झनझन लकडाउन लम्बिँदै गयो । स्कुल पनि खुलेन, गाडी पनि चलेनन् । घर जाने कुरा पनि हरायो । कसरी सुरक्षित रहने भन्ने कुराले नै प्राथमिकता पायो । घरबाट बाआमाले फोन गरेर &...

राजा मिदासको कथा : वरदान बन्यो श्राप ! access_timeकात्तिक १५, २०७७

      ग्रीस भन्ने देशमा एकजना राजा थिए । उनको नाम थियो– मिदास । उनी अत्यन्तै लोभी थिए । एक दिनको कुरा हो, उनले कुनै राम्रो काम गरेबापत देवता खुसी भए । उनको दरबारमा ग्रीस देवता डाइनसिस प्रकट भए । उनले राजा मिदासलाई  मन लाग...

दुई साथी access_timeभदौ ९, २०७७

  एकपल्ट दुईजना साथीहरु जङ्गलमा जाँदै थिए, अकस्मात एउटा भालु हामम्फाल्दै आइपुग्यो । एकजना दगुर्दै रुख चढिहाल्यो र त्यहाँ लुकेर बस्यो । अर्को साथीले चाहिँ भाग्न भ्याएन । के गर्ने हो अब ? ऊ त्यही बाटोमा लम्पसार परेर पल्टियो र मरे जस्तो गर्यो । भालु उसको नजिक आयो...

Page 1 of 3
X