कथा/नाटक/निबन्ध

नीतिकथा :  सफलताका सूत्र access_timeमंसिर २३, २०७९

                               रातोपाटी संवाददाता हरेक काम भनेकै बेलामा सम्पन्न होस्, आफूले गरेको कामक...

बालनिबन्ध :  रिस access_timeमंसिर २२, २०७९

रिस जन्मजात गुण हो, जो सँग पनि हुन्छ, जहिले पनि हुन्छ । बालकमा हुन्छ, वृद्धमा हुन्छ, युवामा हुन्छ । यहाँसम्म कि यसले पशु, पक्षीलाई समेत छाडेको हुँदैन । कारण हो जसलाई पनि आफूले भने बमोजिम हुनैपर्ने तर प्रकृतिको नियम के छ भने कसैलाई भन्नासाथ हुँदैन । कतिपय अवस्थामा ह...

विज्ञानकथा : विषादी access_timeमंसिर १०, २०७९

‘बाबा ! विषादी भनेको के हो ? जताततै यसकै कुरा सुन्छु । कतै विषादीले मा¥यो भनेको सुनिन्छ । कतै तरकारी हे¥यो त्यस्तै, फलफूल हे¥यो त्यस्तै, खाद्यान्न हे¥यो त्यस्तै भनेको सुनिन्छ । अझ कतै त मासु र अन्डालाई समेत छाडेनन् बा ! भनेको प...

बालनिबन्ध : समस्याका कारण access_timeमंसिर १०, २०७९

जीवनमा समस्या अनेक हुन्छन् । आइरहन्छन्, गइरहन्छन् । एउटा जान भ्याएको हुन्न अर्को खडा भइसकेका हुन्छ । केमा छैन समस्या ? कहाँ छैन समस्या ? जहाँ पनि छ, जहिले पनि छ । संसार आफैँ समस्याको पोको हो । जीवन आफैँ समस्याको घर हो तर ती सबै नजान्दासम्म समस्या हुन् । मूल पत्ता नलाग्दासम्...

बालनाटक: गोवर्धन पर्वतको पूजा access_timeमंसिर ४, २०७९

स्थान:– कुनै सामुदायिक विद्यालय समय:– दिउसोको करीव दुई बजे । पात्रहरू:– नन्दबाबा:  ५० वर्ष उपनन्द:   ४० वर्ष मधुमङ्गल: ४० वर्ष कृष्ण:     ७ वर्ष ।  विद्यालयको सभाकक्षमा चार कक्षाका भाइबहिनीहरू अतिरिक्त क्रियाकलापमा सम्...

बालकथा : मुसा सम्मेलनको नतिजा access_timeमंसिर २, २०७९

योजना बनाउन ठूलो कुरा होइन, सजिलै बनाउन सकिन्छ । यसो गर्ने, त्यसो गर्ने, यसो गर्छौँ त्यसो गर्छौँ, यसरी गर्ने त्यसरी गर्ने भने भइहाल्यो तर कार्यान्वयन भने ठूलो कुरा हो । यसलाई भनेकै भरमा न सजिलै गर्न सकिन्छ । न गर्छु भनेकै भरमा आफैँ सम्पन्न हुन्छ । त्यसैले ठूल–ठूला य...

पौराणिक कथा : कर्मफल access_timeकात्तिक १६, २०७९

  नेपालीमा एउटा उखान छ– ‘जसले अङ्गार खान्छ उसैले कालो दिसा गर्छ ।’ यसलाई भाइ, बहिनीहरूले पनि सुनेको हुनुपर्छ । नसुनेका भए पनि मम्मी, बाबा, दाजु, दिदी तथा काका, काकीलाई सोधेर जान्न सक्छौ । यसको अर्थ हो जसले जस्तो कर्म गर्छ उसले त्यस्तै फल पाउँ...

बालनिबन्ध :  समस्या access_timeकात्तिक १३, २०७९

गैह्रा घरे काकाको टाउको दुख्न थालेको धेरै भो । ऐय्या ऐय्या गर्थे, टाउको बाँधेर काममा जान्थे । यदाकदा हनहनी ज्वरो आएर केही दिन सुताउँथ्यो पनि । बिस्तारै पेट दुख्न थाल्यो, घाँटी सुन्नियो । मुटु, कलेजो, फोक्सो फुल्दै आयो, मृगौलाले काम गर्न छाड्यो । आँखाका पानी सुके, दाँत...

विज्ञान कथा :  समुद्रको पानी access_timeकात्तिक १३, २०७९

‘बाबा ! यो खोलाको पानी कहाँ जान्छ ? मरेका मानिस जस्तै गएपछि फर्कदैन हो ? सँधै तलतिर गएको मात्र देख्छु, फर्केको कहिल्यै देख्या छैन ?’ आँगनमा खेलिरहेको छोरा विपीनले नजिकैको खोला देखाउँदै बाबु राघवलाई सोध्यो । ‘होइन, बाबु त्यस्तो हुँदैन । संसार ...

बालकथा : कागको गुनासो access_timeकात्तिक ६, २०७९

‘काग दाइ ! आज तपाईँको तिहार रहेछ होइन ? मानिसहरू काग तिहार भन्दै दुना टपरीमा खाने कुरा दिरहेका छन् । साथमा एकाध फूलको थुँगा पनि राखिएको देखेको छु । कतैकतै काग सम्मेलनको कुरा भइरहेको पनि सुनेको छु तर तपार्ईँलाई भने नरमाइलो माने जस्तो देखेको छु । के भो ...

बालकथा : गधाको भारी access_timeअसोज ९, २०७९

कतिपय मानिसको बानी तत्काललाई मात्र हेर्ने वा सोच्ने हुन्छ । उनीहरूलाई तत्काल काम चले पुग्छ, पछि के हुन्छ वा हुन सक्छ भन्नेतर्फ सोच्दैनन्, सोच्न भ्याउन्नन् वा चाँहदैनन् । यदि भाइबहिनीहरूमा पनि त्यस्तो बानी छ भने राम्रो होइन है । यसले तत्कालका लागि त फाइदै होला, काम पनि चल्ला,...

वैदिक कथा : कण्वको पश्चाताप access_timeभदौ १३, २०७९

नेपालीमा एउटा भनाइ छ हतपतको काम लतपत । यस्तो भनाइ त्यत्तिकै प्रचलनमा आएको पक्कै होइन । निकै सुझबुझ गरी व्यवहारमा प्रयोग गरेर मात्र प्रयोगमा ल्याएका हुन् पूर्वजहरूले । उनीहरू भन्ने गर्थे– ‘कुनै पनि काम गर्नुभन्दा अघि तीन पटक सोच्नुपर्छ यस्तो काम गर्न हुन्छ कि हु...

बालकथा : दयालु डल्फिन र घमण्डी बाँदर access_timeभदौ ९, २०७९

कथा निकै पुरानो हो । समुद्र किनारमा माझीहरूको सुन्दर बस्ती थियो । उनीहरू समुद्रीमार्गबाट मालसमान ओसार पसार गरी जिविका चलाउँथे । यताका माला उता लान्थे उताका माल यता ल्याउँथे । यसका लागि यदाकदा निकै दिनको यात्रामा पनि जानुपर्ने हुन्थ्यो । एक दिन कुनै एक माझी दाइलाई...

बालकथा : बाघ र बाँदरको दोस्ती access_timeसाउन २२, २०७९

एकपटक बाघ र बाँदरबीच विवाद भयो । विवादको विषय थियो शारीरिकबल बुद्धिबल कुन ठूलो भन्ने । बाघ शारीरिक बललाई ठूलो भन्थ्यो बाँदर बुद्धिबललाई । उनीहरू दुवै आ–आफ्ना तर्कमा दृढ थिए । बाँदर भन्थ्यो महाराज ! घमन्ड छाडेर यथार्थमा आउनुस् । जब शारीरिक बलले काम गर्न सक्दैन ...

बालकथा : चकचके बालक access_timeअसार १९, २०७९

परापूर्व कालमा एउटा गाउँमा निकै चकचके बालक थियो । ऊ न चकचक नगरी बस्न सक्थ्यो न कुनै उट्पट्याङ् काम नगरी चैन मिल्थ्यो । उसको व्यवहारले घरपरिवार दिक्कथे, गाउँलेहरू हैरान । बाबुआमाले निकै सुधार्ने प्रयास गरे । पढाइ लेखाइमा लगाए, स्कूल भर्ना गराए तर सबै व्यर्थ । पढ्न लेख्न त...

पौराणिक कथा : मानव जातिका इतिहास access_timeअसार १७, २०७९

 प्राचीन कालमा ययाति नामका सम्राट् थिए । चन्द्रमाको वंशमा जन्मेका यी सम्राट्को राजधानी हाल भारतीय भूभागमा पर्ने लखनउ आसपास थियो । एकपटक उनी दिग्विजय गर्दै हिँडेका थिए । बाटामा शुक्राचार्यकी पुत्री देवयानीलाई भेटे, जो त्यतिबेला साथी शर्मिष्ठाका कारण इनारमा डुबेकी थ...

कश्यपको कथा :  किसानको किस्मत access_timeअसार १३, २०७९

धेरै पहिलेको कुरा हो । एक जना किसानको तीन भाइ छोरा थिए । किसान मिहिनेती थिए कडा श्रम गर्थे, फसल उमार्थे तर छोराहरू भने साह्रै अल्छी स्वभावकाथे । कहिले लठैतहरू जम्मा गरी गफ चुटेर दिन बिताउँथे कहिले चौतारमा दिनभर बाघचाल खेलेर साँझ घर फर्कन्थे । विचरा किसान दिनभर ...

कश्यपको कथा :  जुत्तापुराण access_timeजेठ २२, २०७९

धेरै पहिलेको कुरा हो । एकादेशमा एक मुडी सामन्त थिए । शासकहरु प्रायः मुडी नै हुन्छन् । हमेशा जनताको नाम दिएर आफ्नै विचार र सिद्धान्त लाद्ने प्रयास गर्छन् । त्यसमा पनि उनी अलि बढी नै थिए । उनको भनाइ कानून बन्थ्यो, जे पनि गर्नैपर्थ्यो । तत्काललाई हेरेर निर्णय गर्थे, मूल्य देश...

किन नालीमा गिर्नुपर्‍यो न्यायाधीशका बाबुआमा ? access_timeजेठ १८, २०७९

धेरै पहिलेको कुरा हो । एउटा गाउँमा सुन्दर हाँसका जोडी बस्थे । उनीहरूका बीचमा गहिरो प्रेम थियो । दुवै मिलेर बस्थे, दिनभर पोखरीहरूमा घुम्न जान्थे, मीठामीठा कुरा गर्दै विभिन्न दृष्यहरू हेरी साँझ फर्कन्थे । समय बित्दै गयो । एक दिन साँझ उनीहरूका घरमा एउटा काग बास माग्न ...

बालकथा : एकलकाटे चमेरोको दुर्दशा access_timeबैशाख २८, २०७९

धेरै पहिलेको कुरा हो । एकपटक पशु र पक्षीहरूबीच कुनै विषयलाई लिएर मनमुटाव भयो । भनिन्छ, बिउ र निहुँलाई धेरै चाहिन्न, उसलाई टुसाउन मात्र बेर हो, झाङ्गिन वा फैलिन बेर लाग्दैन । यहाँ पनि यस्तै भयो । उनीहरूका मनमुटाव बढ्दै गएर युद्धको रूप लियो । पशुहरू एकातर्फ लागे, ...

कश्यपको कथा : अति लोभका परिणाम access_timeबैशाख २५, २०७९

कुनै समयमा पुरञ्जनपुरमा असमञ्जस नामका राजा थिए । उनले एकदिन राति सपनामा आकाशका झुण्डिएको सुन्दर शहर देखे । शहर जति सुन्दर थियो घर तथा महलहरू त्यति नै कलात्मक थिए । कतै स्वच्छ पानीको तलाउ थियो, कतै सुन्दर बगैँचाहरू देखिन्थे । कतै घोडातवला देखिन्थे कतै हात्तीसारहरू थ...

स्याल र गधाले किन ज्यान गुमाउनुपर्‍यो ? access_timeबैशाख १८, २०७९

धेरै पहिलेको कुरा हो, एउटा वनमा धूर्त स्याल बस्थ्यो । धुत्याईँमा उसलाई कसैले जित्न सक्दैनथ्यो । अनेक बहाना पारी सिधासादा जनावरलाई जालमा फसाएर स्वार्थ पूरा गर्ने उसको बानी थियो । निमुखा जनावरहरू उसको चिल्लो कुरामा फसेर कति बेला आहार बन्न पुग्थे पत्तै पाउँदैन थिए । एक ...

यसरी काटिएको थियो राजगुरुको टुप्पी access_timeचैत ३०, २०७८

कथा निकै पुरानो हो । एउटा कुनै देशमा हरिदास नामका एक धार्मिक स्वभावका राजा थिए । पूजापाठ तथा देवीदेवताको आराधना बढी रुचाउँथे । दरवार परिसरमा भगवान् विष्णुको मन्दिर बनाउन लगाएका थिए, जहाँ नित्य पूजा तथा आरती हुन्थ्यो । यो काम रामदास नामका पुजारीले गर्दै आएका थिए...

कश्यपको कथा : बुद्धिबलको करामत access_timeचैत १३, २०७८

बल र बुद्धि कुन ठूलो भन्नेबारे लामै बहस चल्दै आएको छ । बल ठूलो भन्नेहरू पनि छन्, बुद्धि ठूलो भन्नेहरू पनि छन् । सरसर्ती हेर्दा दुवै ठीकै लाग्छन् पनि तर यी लागेका मात्र हुन् । वास्तविकता होइनन् । यथार्थमा यही हो कि बलभन्दा बुद्धिकै महत्व बढी हुन्छ । कठिन परिस्थितिमा बुद्धिले ...

वैदिक कथा : सत्यकाम र उनका शिक्षा access_timeचैत ३, २०७८

सामवेद अन्तरगत पर्ने छान्दज्ञोपनिषद्मा एउटा कथा छ । परापूर्वकालमा जावाला नामकी एक गरीब महिला थिइन् । गाउँको छेउमा एउटा झुपडी बनाएर बस्दै आएकी जावालाको जवानीमा मजबुरीको फाइदा उठाएर सौन्दर्य लुट्ने सयौँ भए पनि वृद्धावस्थामा साथ दिने कोही थिएनन् । त्यसैले बुढेसकालमा जन्म...

Page 1 of 4