केन्द्रीय संस्करण

प्रेरक

केही प्रेरक प्रसङ्ग access_timeभदौ १३, २०७७

महान् वैज्ञानिक अबर्ट आइन्स्टाइनको सफलता वैज्ञानिक अल्बर्ट आइन्स्टाइन काममा अति नै तल्लीन भएर लाग्थे । उनले जुन कार्य सुरु गर्दथे त्यो कार्य पूर्ण गरेर मात्र छोड्थे । एक पटक आइन्स्टाइन शोधपत्र लेख्ने कार्य सकेर क्लिप (कागज च्याप्ने सामान) खोज्न थाले । टेबुल र दराजका सम्पूर्ण स्था...

बित्थैमा जीवन बितेछ : मार्क्स access_timeभदौ २, २०७७

गडगडाहट नदीमा नाउ खियाउन तम्तयार भएर बसेका एउटा माझी छन् । पारिपट्टि जान भनेर एकजना दार्शनिक नाउमा चढ्छन् । उनीहरुबीचमा तलको संवाद हुन्छ : दार्शनिक : माझी दाइ, इतिहासबारे तपाईंलाई कुनै जानकारी छ ? माझी : अहँ, छैन त । दार्शनिक : उसो भा’ तपार्इंले...

ईश्वरको लास access_timeअसार १९, २०७७

हरिशंकर परसाईं हिन्दी साहित्यमा व्यंग्यका प्रख्यात हस्तीका रुपमा परिचित छन् । उनलाई ईश्वरको अस्तित्व र पूजाआजामा रत्तिभर विश्वास थिएन । उनी पक्का नास्तिक र वामपन्थी थिए । एक दिन साहित्यकारहरुबीच गफैगफमा उनले प्वाक्क भनिहाले– ‘ईश्वर त मरिसक्यो !’ ईश्व...

टाल्सटायले पाएको ज्याला access_timeअसार ७, २०७७

एक दिन रुसका विख्यात साहित्यकार लियो टाल्सटाय गाउँलेको जस्तो पोसाक लगाएर स्टेसनमा गाडीको प्रतीक्षा गरिरहेका थिए । एउटी महिलाले उनलाई साधारण किसान ठानेर भनिन्, ‘यता हेर्नू त, मेरा श्रीमान् त्यो अगाडिको होटलमा हुनुहुन्छ । तिमीले उहाँलाई यो चिठ्ठी दिएर आउनू है...

गान्धीलाई महाकवि टैगोरको अचम्मको भिक्षा access_timeफागुन २४, २०७६

कुरा सन् १९३९ को हो । रवीन्द्रनाथ ठाकुर विमार थिए । डाक्टरले उनलाई आराम लिने सल्लाह दिएका थिए । तर महाकवि ठाकुरले त्यसलाई पालना गरिरहेका थिएनन् । उनी  आफ्ना कामहरु काम हरेक दिन स्वस्थ हुँदाखेरिजस्तै नियमानुसार गर्दै जान्थे । त्यो देखेर ठाकुरका नाताकुटुम्बका मानि...

गणितदेखि त्रसित भई स्कूलबाट भागीभागी हिँड्ने अल्लारेबाट कसरी ठूला लेखक बने ? access_timeमाघ २१, २०७६

हिन्दी र उर्दू भाषामा लेख्ने भारतका प्रख्यात लेखकहरुमध्ये सबैभन्दा ठूलो नाम हो– प्रेमचन्द । सानोमा नवाब राय र धनपत रायका रुपमा परिचित प्रेमचन्द गणितदेखि त्रसित भई स्कूलबाट भागीभागी हिँड्ने अल्लारेबाट कसरी ठूला लेखक हुनुभयो भन्ने कुरा धेरैलाई रोचक र प्रेरक हुनसक्...

जुत्ता हान्नेलाई जब मार्टिन लुथर किङ्गले यसो भने access_timeमाघ १६, २०७६

मार्टिन लुटर किङ्ग अश्वेतहरुका अधिकारका लागि लड्ने महान् व्यक्ति हुन् । रंगभेदका विरुद्ध उनले अहिंस्रक आन्दोलन सञ्चालन गरे र सोही आन्दोलनको बलमा अश्वेतहरुका पक्षमा थुप्रै अधिकारहरु हासिल गरेर छाडे । अश्वेत आन्दोलनका लागि लड्ने तिनै महान नेता मार्टिन लुथर किंग एक पटक ...

टोक्नु बिच्छीको स्वभाव : दयामाया र करुणा राख्नु मानिसको धर्म access_timeमाघ ११, २०७६

एउटा साधु गंगाको किनारमा बसिरहेका थिए । उनले एउटा बिच्छी गंगाको पानीमा खसेको देखे । हत्तनपत्त उनले नदीमा पसेर त्यो बिच्छीलाई उद्दार गरे । तर त्यो बिच्छीले साधुको हातैमा डसिदियो । दुखाइको पीडाले गर्दा साधुले हात झट्कार्दा त्यो बिच्छी फेरि पानीमा खस्यो । केहीबेरप...

संसारले नै जापानबाट सिक्नुपर्ने केही कुरा access_timeपुस १२, २०७६

विश्वका प्राचीन सभ्यताहरुमध्येका एक जापान पनि हो । बुद्धका शिक्षालाई शिरमा राखेर अघि बढेको जापानबाट संसारले नै सिक्न सक्ने थुप्रै कुराहरु छन् । ती कुराहरुको सूची तयार गर्ने हो भने पनि निक्कै लामो हुनेछ । यहाँ हामीले जापानबाट सिक्नै पर्ने महत्वपूर्ण चारकुराहरु उल्लेख ...

अनुशासनका तीन नियम र ध्यान दिनुपर्ने आठ कुराहरु access_timeपुस ११, २०७६

माओत्सेतुङ अनुशासनका तीन नियम –आफ्ना सबै कामकार्वाही आदेश पालना गर । –जनताबाट एउटा सियो र एक डोरो धागोसम्म पनि नलेऊ । –जफत गरेका सबै चीज बुझाऊ । ध्यान दिनुपर्ने आठ कुराहरु –नम्रतासाथ बोल । –किनेको चीनको उचित मोल तिर ...

तीनथरि स्वभाव भएका मानिस access_timeपुस ९, २०७६

  गौतम बुद्धले भन्नुभएको छ– संसारमा तीनथरिका स्वभाव भएका मानिसहरु हुन्छन् । पहिलो थरिका मानिसहरु ढुंगामा लेखिएका अक्षर जस्ता हुन्छन्। तिनीहरु चाँडै रिसाउँछन् । अनि तिनीहरुको रिस धेरै लामो समयसम्म रहिरहन्छ । दोस्रो थरिका मानिसहरु चाहिँ बालुवामा लेखि...

साहस र सामूहिकताको चमत्कार !’ access_timeमंसिर १, २०७६

  दिन ढल्दै थियो । घामको पहेँलिँदै गएको सुन्दर किरण बगैंचाभरि छरिएको थियो । बडो भव्य र मन–मोहक दृश्य थियो बगैंचाको । बगैंचाका बीचको विशाल चउर बालकहरुको खेल मैदान थियो । त्यहाँ खेल्ने बालकहरु प्रायः यति बेलै त्यहाँ जुट्थे । आज के खेल्ने ? आपसको स...

बुबासँग सिकेका तीन सिद्धान्तहरु : आफ्नो हैन, सधैं अरुको भलाइ सोच ! access_timeकात्तिक १४, २०७६

  म जब सानो थिएँ, अत्यन्तै स्वार्थी थिएँ र आपनो लागि मात्रै सोच्ने गर्थें । अन्ततः मलाई सबैले छोड्दै गए, साथीहरूले समेत छोडे । मैले कहिल्यै पनि आफ्नो गल्ती देखिनँ, सधैं आफ्ना दोषहरु अरुमाथि पन्छाएँ र उनीहरूको आलोचना मात्र गरें। तर मेरा बुबाले मलाई केही महत्...

तीनथरि स्वभाव भएका मानिस access_timeभदौ ३१, २०७६

गौतम बुद्धले भन्नुभएको छ– संसारमा तीनथरिका स्वभाव भएका मानिसहरु हुन्छन् । पहिलो थरिका मानिसहरु ढुंगामा लेखिएका अक्षर जस्ता हुन्छन्। तिनीहरु चाँडै रिसाउँछन् । अनि तिनीहरुको रिस धेरै लामो समयसम्म रहिरहन्छ । दोस्रो थरिका मानिसहरु चाहिँ बालुवामा लेखिएका अक्षर ज...

एउटी विश्व महामानव, जसले गरिब र अपाङ्गलाई सम्मान गर्न विश्वलाई सिकाइन् ! access_timeअसार ५, २०७६

एउटी १९ वर्षकी सुन्दर बच्ची । अचानक उनलाई मेनेन्जाइटिस रोगले सताउँछ । उपचारपछि रोग त निको हुन्छ तर दुर्भाग्यको कुरा, उनी अन्धी बन्न पुग्छिन् । उनको कानले सुन्न छाड्छन् । अनि उनी आफ्नो तोतेबोली पनि बोल्न सक्न छाड्छिन् । अनुमान गर्नुहोस्, भरखर भरखरै कुराहरु थाहा पाउन थालेकी ...

सफलताको रहस्य access_timeजेठ ३१, २०७६

एकजना कुशल कलाकारले एक पटक एउटा अमरपक्षीको काष्टमूर्ति बनाउने विचार गर्‍यो । काष्टकलाको नियममुताबिक कलाकारले सर्वप्रथम एउटा काठको मुढामा अमरपक्षीको खाका बनायो । खाका देखेर एकजना आगन्तुकले हाँस्दै भन्यो, “ए, तिमीले यस्तो खाकाबाट अमरपक्षीको मूर्ति बनाउ...

सिगरेट खानेलाई जागिर दिन्नँ access_timeजेठ १८, २०७६

हेनरी फोर्ड अमेरिकाका प्रसिद्ध उद्योगपति हुन् । उनी र महान् वैज्ञानिक एडिसन साथी थिए । यी दुबैजना प्रसिद्ध व्यक्तिहरु धूम्रपानका विरोधी थिए । यी दुबै मिलेर धूम्रपानका विरुद्ध अभियान नै चलाएका थिए । कतिसम्म भने, धुम्रपानले गर्ने नोक्सानीबारे एसिडनले मिचिगनका स्कूले बाल...

स्वार्थरहित मित्रता access_timeजेठ २, २०७६

ययातिका जेठो छोराको नाम यदु थियो । यदुका छोरा नातिहरुलाई यादव भन्नेचलन चल्यो । त्यसै यादव वंशमा वासुदेव कृष्ण जन्मे । कृष्ण आफ्नो समयका विछट्ट शक्तिशाली व्यक्तित्व थिए । वुद्धि शक्ति चलाखी र युद्धकौशल देखेर कतिले उनलाई भगवान् ठान्थे । उनको मित्रता र प्रेमको यत्र तत्र चर्चा ...

झुप्रोमा जन्मेका गरिब किसानका छोरा अब्राहम लिङ्कन access_timeबैशाख १३, २०७६

अब्राहम लिंकन अमेरिकाका सोह्रौं राष्ट्रपतिको नाम हो । अमेरिकामा धेरै जना राष्ट्रपति भइसकेका छन् । तर उनी जस्ता प्रसिद्ध र विश्वभरि नै धेरै जनाले मन पराएका अमेरिकी राष्ट्रपति चाहिँ कमै छन् । वास्तवमा, अब्राहम लिङ्कनले अमेरिकालाई दासताबाट मुक्ति दिलाएका कारण विश्वभरिका मान...

डिस्लेक्सियाः तोते बोल्ने, राम्रो पढ्न नसक्ने, उल्टोपाल्टो पढ्ने समस्या ! access_timeमाघ २६, २०७५

डिस्लेक्सियाले ग्रस्त विश्वविख्यात हस्तीहरु, जसको सफलताको कथाले प्रमाणित गरेको छ : बुद्धू र मन्दबुद्धि ठानिएकाहरु पनि प्रतिभाशाली हुन्छन् ! के तपार्इं तीन वर्षसम्म बोल्नै नजान्ने र नौ वर्षसम्म पनि खर्रर बोल्न नसक्नेहरुलाई मन्दबुद्धिको मान्नुहुन्छ ? के तपाईं स्कूलमा गणितमा आलु ख...

मु्ट्ठीभरिका उत्तरहरु access_timeमाघ १७, २०७५

एक युवा भिक्षु विद्यार्थी बजार जाँदैथिए । उनी आफू पढ्ने गुम्बाका लागि चाहिने तरकारी किन्नु थियो । बाटोमा उनले अर्को गुम्बाका अर्का भिक्षु विद्यार्थी भेटे । तपाईं कता जाँदै हुनुहुन्छ ? उनले सोधे । मेरो खुट्टाले जता लान्छ, उत्तरु यस्तो आयो । उत्तर सुनेर ती पहि...

संसारको रुप बदल्ने महान वैज्ञानिक थोमस अल्वा एडिसन access_timeमाघ १६, २०७५

बिजुली बत्ती बाल्नको लागि हामी चीमको प्रयोग गर्छौं । एकछिनको लागि सोचौं त चीम नहुँदो हो त के हुन्थ्यो ? शायद हामी बत्ती बाल्न पाउँदैनथ्यौं होला । बत्ती बाल्न नपाएपछि रातमा उज्यालोको लागि टुकी, लालटीनहरुको भरपर्नु पर्थ्यो होला। अनि राम्रो उज्यालो नपाएपछि हामी चाँडै सुत्न...