प्रेरक

प्रेरक प्रसङ्ग :  भोको ब्वाँसोको दुर्गति access_timeमंसिर १६, २०७९

आशा गर्नुहुन्न र आशा गर्नुपर्छ भन्ने कुरा निकै पहिलेदेखि भन्दै र सुनिँदै आएको हो । यसलाई कतिपय भाइबहिनीहरूले पनि सुनेको हुनुपर्छ । संसारमा आशा गर्नु हुन्न भन्नेहरू पनि छन् आशावादी हुनुपर्छ भन्नेहरू पनि छन् । खास गरी अध्यात्मवादी पण्डितहरू आशा गर्नु हुँदैन भन्छन् । यसले जी...

प्रेरक प्रसङ्ग : अलेक्जेन्डरको गुरुभक्ति access_timeकात्तिक १, २०७९

विश्वविजयी युनानी योद्धा अलेक्जेन्डर नाम भाइबहिनीहरूले पनि सुनेको हुनुपर्छ । एकताका उनको नाम सुन्नासाथ संसारका एकसेएक मैहुँ भन्ने शासकहरूसमेत डरले थर्कमान हुने गर्थे । त्यति ठूलो शासक भएर पनि उनको गुरुभक्ति निकै नमूना लायक थियो । संसारमा कसैसँग पनि नडराउने यी योद्...

प्रेरक प्रसङ्ग : आपसी झगडाको नतिजा access_timeअसोज १०, २०७९

कतिपय मानिसको अनावश्यक झगडा गर्ने बानी हुन्छ । यस्ता मानिसलाई निउँ नै चाहिन्न । विना काम स–साना कुरालाई नै ठूलो बनाई झगडा गरिरहेका हुन्छन् तर के बिर्सन्छन् भने यसले न आफूलाई फाइदा गर्छ न जोसँग झगडा गरिएको हो उसैलाई गर्छ । यदि फाइदा हुन्छ भने तेस्रो पक्षलाई हुन्छ...

प्रेरक प्रसङ्ग : जहाँ शिष्टाचार त्यहाँ मान र सम्मान access_timeभदौ १६, २०७९

प्रसङ्ग निकै पुरानो हो । एक पटक फ्रान्सका राजा हेनरी चतुर्थ केही सैनिक अधिकारीका साथ पेरिस नगरमा घुम्दै थिए । बाटोमा एउटा भिखारी देखा परे । कपडा च्यातिएको थियो, शरीर मैलो तर मन भने मैलो थिएन । राजालाई देख्नासाथ उनले शिरको टोपी निकालेर अभिवादन गरे । उनको व्यवहार...

प्रेरक प्रसङ्ग : पञ्चमहायज्ञ के, किन र कसरी ? access_timeसाउन ३०, २०७९

मानवजीवनमा पञ्चमहायज्ञको महत्वपूर्ण स्थान छ, जसलाई वैदिकग्रन्थहरूले विशेष महत्वका साथ गाएका छन् । मानवजीवन आफैँमा जीवनमात्र होइन तमाम पूर्वजहरूका नासो पनि हो । यसमा देवीदेवतादेखि पशुपक्षीसम्म र ग्रहनक्षेत्रदेखि रुख बिरुवा वनस्पतिसम्मको स्नेह, सहयोग छ । हाम्रो जीवन बनाउने ...

प्रेरक भनाइ : भोको मानिसलाई ज्ञानको कुनै अर्थ हुन्न access_timeअसार ३०, २०७९

१, विनम्रता सबै गुणको आधारशिला हो । विनम्रता विना अन्य गुणको अवस्था त्यस्तै हुन्छ, जस्तो नून विना तरकारीको हुन्छ । त्यसैले यदि ज्ञानी र गुणी बन्नु छ भने पहिले विनम्र हुन सिक्नुपर्छ । चिनियाँ दार्शनिक कन्फ्युसियस २, अरूको निन्दा वा चियोचर्चो गर्दै हिँड्ने मानिसले विना काममा...

प्रेरक प्रसङ्ग :  मनका गरीबी बढी पीडादायक हुन्छ access_timeअसार २०, २०७९

कुनै दिन एकजना साधु कतै जाँदै थिए । बाटामा एउटा सुनको सिक्का फेला पारेछन् । हेरे, आपूmलाई त्यसको आवश्यकता थिएन । त्यसैले कुनै गरीबलाई दिनुपर्ला भनेर राखेका रहेछन् । समय बित्दै गयो तर खोजेजस्तो गरीब फेला परिरहेका थिएनन् । यस्तैमा एकदिन देशका राजा दलबल सहित छिमेकी ...

प्रेरक भनाइ : उत्साहमा असीमित शक्ति छिपेको हुन्छ access_timeअसार ५, २०७९

१, जीवनमा धैर्यभन्दा ठूलो शक्ति अर्को छैन, हुँदैन । यदि मनमा धैर्य छ भने जस्तोसुकै काम गर्न पनि गाह्रो पर्दैन तर धैर्य छैन भने केही पनि गर्न सकिन्न । हरेक इच्छा समुद्रका तरङ्ग जस्तै उठ्दै बिलाउँदै गर्छन् । बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिन २, सन्तोष नै ठूलो सम्पत्ति हो । जसले सन्तुष्ट हु...

प्रेरक प्रसङ्ग : दुःख सुख आफ्नै हातमा छ access_timeजेठ ११, २०७९

प्रायः हामी अरूबाट मान, सम्मान चाहन्छौँ । सबैले आदर गरून्, मीठो बोलून्, नरम व्यवहार गरून् भन्ने चाहना सबैको हुन्छ तर अरूलाई पनि त्यस्तै गर्नुपर्छ भन्ने बिर्सन्छौँ र नानाभाँतीका दुःख पाइरहेका हुन्छौँ । वास्तवमा संसार पैँचोबाहेक केही होइन, जहाँ जे दिइएको हुन्छ त्यही नै फिर्त...

प्रेरक प्रसङ्ग : बेनको पतन र पृथुको प्रशंसा access_timeजेठ ६, २०७९

प्राचीनकालमा बेन नामका राजा थिए । मनुपुत्र उत्तानपादका वंशमा जन्मेका यिनका बाबुको नाम अङ्ग र आमाको नाम सुनिथा थियो । बेन जन्मजात दुष्ट स्वभाका थिए । उनको बानीब्योहोरा जति खराब थियो बोलीवचन त्यत्तिकै क्रुर । खुनी थिए, क्रोधी थिए, दम्भ र अहङकार त मूलभूत विशेषता नै मान...

प्रेरक प्रसङ्ग : यसरी प्रसिद्धि पाएका थिए तेनालीरामले access_timeबैशाख २३, २०७९

तेनालीराम लिङ्गाचार्यको नाम भाइबहिनीहरूले पनि सुनेको हुनुपर्छ तर उनी को थिए र किन विश्वप्रसिद्ध भए भन्ने कुरा भने धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ । सोह्रौँ शताब्दीको सुरुतिर दक्षिण भारतको थुमलुरु गाउँको तेलगु ब्राह्मण परिवारमा जन्मेका तेनालीरामको वास्तविक नाम रामकृष्ण शर्मा थिय...

प्रेरक प्रसङ्ग : बालक ऐतरेयको विद्वता access_timeबैशाख ८, २०७९

ऋग्वेदीय ऐतरेय ब्राह्मण गन्थको वैदिक साहित्यमा उच्चतम स्थान छ । आत्मा र परामात्मा तथा जीवन र जगतलाई राम्ररी बुझाउन सक्ने यस ग्रन्थमा ४० अध्याय छ । यसै ग्रन्थको आरण्यक भागका केही अध्यायलाई ऐतरेयोपनिषद् भनिन्छ तर त्यही ग्रन्थका लेखक ऐतरेय भने सानामा मन्द बुद्धिका थिए । उनका बाबु...

प्रेरक भनाइ : बाबुआमाको सेवाभन्दा ठूलो धर्म अर्को हुँदैन access_timeचैत २६, २०७८

१, बाबुआमाको सेवा र आज्ञा पालनभन्दा ठूलो धर्म अर्को हुँदैन । बरू सकिन्न र भ्याइन्न भने तीर्थ, ब्रत तथा यज्ञअनुष्ठान नगरे पनि हुन्छ तर बाबुआमाको सेवा भने गर्नै पर्छ । किनकि यी बिना ती सब निरर्थक हुन्छन् ।  महर्षि वाल्मीकि २, सानो कुरामा पनि इमान्दार हुन सक्नुपर्छ, सि...

....त्यसपछि पृथ्वीनारायण शाहले बिसे नगर्चीको साथ कहिल्यै छाडेनन् access_timeचैत १७, २०७८

‘जदौ महाराज !’ ‘भन् बिस्या ! किन आइस् ।’ ‘एउटा कुरा सोध्न्या मनसुवा थिया महाराज !’ ‘भन् न बिस्या ! के कुरा हो ।’ ‘सरकार चिन्तित भइस्या देख्याछु नि हो ?’ ‘हो, बिस्या ! ठीकै अनुमान लगा...

प्रेरक भनाइ :  मानिस प्रकृतिको त्यस्तो उपहार हो, जहाँ अनन्त शक्ति लुकेको छ access_timeचैत १५, २०७८

१, चाहे शासनसत्ताको कुरा गरौँ चाहे अरू नै कुनै काम लिङ्ग तथा वर्ण हेरेर भावना बनाउनुहुँदैन । अन्यथा सामाजिक वैमनस्यको स्थिति निम्तिन सक्छ । मात्र अवसर पाउनुपर्छ तोकिएको काम सम्पन्न गर्न सबै सक्षम छन्, गर्न सक्छन् । ल्पेटो २, घृणा र तिरस्कारबाट बच्न चाहनेले कठोर बोली र व...

प्रेरक प्रसङ्ग : मूल्य वस्तुको होइन विशेषताको हुन्छ access_timeफागुन २२, २०७८

एकपटक विश्वविख्यात वैज्ञानिक थोमस एल्वा एडिसन रेल गाडीबाट कतै जाँदै थिए । गाडी चलिरहेको थियो उनी कुनै पुरानो धार्मिक पुस्तक पढ्नमा व्यस्त । उनको तल्लीनता देखेर नजिकै बसेका सज्जनले सोधे– ‘महाशय ! देख्दैछु निकै पहिलेदेखि पढ्नमा तल्लीन हुनुहुन्छ, कुन पुस्त...

प्रेरक प्रसङ्ग :  ‘समाजका लागि बाँच्नेहरू मरेर पनि बाँचिरहेका हुन्छन्’ access_timeफागुन १८, २०७८

१, फोस्रो इज्जत, रवाफ र धाक लगाएर हिड्नु भनेको आफैँलाई ठग्नु हो । योभन्दा निन्दनीय काम अर्को हुँदैन । महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा २, जोजो मानिस असल छन् उनीहरूसँग असल व्यवहार गर्नुपर्छ । जोजो मानिस असल छैनन् उनीहरूसँग पनि असलै व्यवहार गर्नुपर्छ । ताकि असल कुरा सबै ठा...

कसरी बनेका थिए क्षत्रीय राजा विश्वरथ महर्षि विश्वामित्र ? access_timeमाघ २५, २०७८

महर्षि विश्वामित्रको नाम सबैले सुनेका छौँ । उनलाई कौशिक ऋषि पनि भनिन्छ । कुशिक कुलमा जन्मेकाले कौशिक भनिएको हो । उनी नेपालको भूमिपुत्रमा पनि पर्छन् । उनको जन्म पूर्वीनेपालको कुनै कुनामा भएको हो भन्ने आम बुझाइ छ । उनको आश्रम नजिककी नदीलाई कौशिकी भनिन्छ । कौशिकको आश्र...

हजारौँ छुराको भन्दा चारवटा विरोधी अखबारको शक्ति ज्यादा हुन्छ access_timeमाघ २२, २०७८

१, पूर्वीय दर्शन कोरा दर्शन मात्र नभई जीवनदर्शन हो, जसबाट हामीले धेरै कुरा सोच्न र सिक्न सक्छौँ । मोहनचन्द्र अधिकारी  २, परिवर्तन संसारको नियम हो, जहाँ जीवन र मृत्युसँगै खेलिरहेको हुन्छ । जसलाई हामी मृत्यु भन्छौँ त्यसैबाट जीवन सुरू भइरहेको हुन्छ, जसलाई जीवन भन्छ...

प्रेरक प्रसङ्ग : सम्मान गर्न जान्नेले नै सम्मान पाउँछन् access_timeमाघ ६, २०७८

प्राय हामीलाई के लाग्छ भने आफूलाई सबैले राम्रो भनून्, सहयोग गरून्, सम्मान गरून्, माया, स्नेह र सद्भाव राखून् तर के बिर्सन्छौं भने अरूले त्यस्तो भनिदिन वा अरूबाट त्यस्तो व्यवहार पाउन आफूले पनि अरूप्रति गर्नुपर्ने व्यवहार त्यस्तै हुनुपर्छ । अरूबाट माया पाउन आफूले पनि अरूलाई माय...

‘कठिनाइ बिगार्न नभई लुकेको सामर्थ्यलाई देखाउन आएको हुन्छ’ access_timeपुस २२, २०७८

१, धर्मको अर्थ धारण गर्नु हो । जुन शक्ति, सिद्धान्त, विचार र व्यवहारद्वारा सांसारिक गतिविधि धारण गरिन्छ वा सञ्चालिञत हुन्छ त्यही नै धर्म हो । त्यसैले धार्मिक हुनका लागि वा धर्म कमाउनका लागि मठ, मन्दिर, मदरसा वा चर्च जानैपर्छ भन्ने छैन । परहित वा परोपकार सम्बन्धी कार्यले नै ध...

प्रेरक भनाइ : जानेको घमन्ड गर्नेले केही जानेकै हुँदैन access_timeपुस ५, २०७८

१, सन्तोषभन्दा ठूलो सुख अर्को छैन । असन्तुष्ट मानि संसारभरीकै वैभव पाए पनि सुखी र आनन्दित हुन सक्दैन । एउटा पाएको हुन्न अर्को आवश्यकताको पहाड खडा भइसकेको हुन्छ तर सन्तोषीहरूका अवस्था बेग्लै छ । उनीहरू नरम पलङमा जुन आनन्द पाउँछन् सुकुल र गुन्द्रीमा पनि उति नै सुखी र आनन्द...

प्रेरक प्रसङ्ग : सिक्नका लागि समयले छेक्दैन access_timeमंसिर २८, २०७८

एकपटक विश्वप्रसिद्ध अमेरिकी शिक्षाविद् फ्रान्सिस बेलेन्ड पार्कर कुनै कार्यक्रममा गएको बेला एक भद्र महिलाले भनिन्– ‘महोदय ! तपाईँ शिक्षाविद् हुनुहुन्छ, देशविदेश घुम्नुभएको छ । अनुमति पाउँछु भने केही सोध्न चाहन्थेँ ?’ ‘लौ ! यो कुन ठूलो कुरा भय...

प्रेरक भनाइ : अत्याचार सहनु र गलत कुरामा सम्झौता गर्नु सबैभन्दा ठूलो अपराध हो access_timeमंसिर २२, २०७८

१, गलत तरिकाले प्राप्त उपलब्धिको नतीजा पनि गलत नै हुन्छ । यसबाट सुख खोज्नु भनेको मरुभूमिमा पानी खोज्नु जस्तै हो । जसरी बालुवाबाट बनेका पुलहरूले परेका बेला काम दिँदैनन् त्यसैगरी यस्ता उपलब्धि पनि कुनै काममा हुँदैनन्– कन्फ्युसियस २, मित्रता हमेसा समानतामा नै आ...

प्रेरक प्रसङ्ग : जीवनको मूल्य access_timeमंसिर २०, २०७८

रुसी साहित्यकार लियो टाल्स्टोयको नाम नसुन्ने सायदै कोही होलान् । विश्वविख्यात यी साहित्यकार समाजसुधारको क्षेत्रमा पनि उत्तिकै परिचित छन् । दीनदुःखीलाई सहयोग गर्नु र बाटो बिराएकालाई सही बाटोमा हिँडाउनु उनको नियमित दिनचर्याजस्तै थियो । एकपटक कुनै गरीवले उनीसमक्ष अएर सहय...

Page 1 of 4