केन्द्रीय संस्करण

टंक कार्की

मन्त्रणा access_timeभदौ २०, २०७७

  'अब, मितव्ययिता अपनाउ ! पेटारी कस ! स्वच्छ र पारदर्शी होउ ! भन्नु नै बेकार ।' आजित भ'र एउटाले सुस्केरा हाल्यो । 'म त भन्छु, र भन्दै आ'को छु, पछि पाइने हो, होइन मौकामा चौका हानि हाल्नु पर्छ । सत्ता दाहिना भए पछि के हुँदैन ?! फेरि, उ...

बित्थैमा जीवन बितेछ : मार्क्स access_timeभदौ २, २०७७

गडगडाहट नदीमा नाउ खियाउन तम्तयार भएर बसेका एउटा माझी छन् । पारिपट्टि जान भनेर एकजना दार्शनिक नाउमा चढ्छन् । उनीहरुबीचमा तलको संवाद हुन्छ : दार्शनिक : माझी दाइ, इतिहासबारे तपाईंलाई कुनै जानकारी छ ? माझी : अहँ, छैन त । दार्शनिक : उसो भा’ तपार्इंले...

फ्रान्सेली क्रान्तिको शिक्षा : इतिहासको वरद हात access_timeसाउन २४, २०७७

स्थापित सत्य हो– इतिहास निर्मम हुने गर्छ र इतिहासका पदचापलाई सुनेर–पछ्याएर त्यसबाट पाठ नसिक्नेहरुबाटै इतिहासको निर्मम पाठ पुनरावृत्ति पनि हुने गर्छ । त्यस्तै एउटा निर्मम पाठ हो– फ्रान्सेली क्रान्ति–प्रतिक्रान्तिको इतिहास । क्रान्तिकारीहरुमा आएको विचल...

पुष्पलाललाई गरिएको ‘डिथ्रोन’ले भट्किएको नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलन access_timeसाउन ७, २०७७

नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनका शिखर पुरुष हुन् पुष्पलाल । पुष्पलाल हुँदैनथे भने अरु कोही व्यक्ति निस्कन्थे वा आउँथे त होलान् । राजनीतिमा उनको उपस्थिति र भूमिकाले नै नेपालमा कम्युनिस्ट संगठन विस्तारका लागि उत्प्रेरक (क्याटालिष्ट) को काम गर्यो । नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनमा पुष्...

श्रद्धा सुमन कमरेड मदन भण्डारी ! access_timeजेठ ३, २०७७

मदन भण्डारीको राजनीतिक उदय त्यतिखेर भयो जतिखेर नेपाल निरङ्कुश राजतन्त्रबाट बहुदलीय प्रजातान्त्रिक र संवैधानिक राजतन्त्रात्मक व्यवस्थामा सङ्क्रमण हुँदै थियो भने सोभियत सङ्घ र पूर्वी युरोपमा ‘समाजवाद’को पतन भइरहेको थियो । यसर्थ दुई ध्रुवीय विश्व संरचनामा एउटा ध्र...

राजनीतिमाथि व्यभिचार नगरेका नेता निर्मल लामा access_timeबैशाख २७, २०७७

फर्किदै गर्दा म गम्न थालें, त्यत्रो नेता तमोर खोले लिम्बु जस्तो ; सामान्य छ, कतै कुनै सामन्ती शान छैन, कुनै लक्कन छप्पन छैन , एक्लै पनि भन्दैन मिलिजुली खाउँ भन्छ, मालिक जस्तो पनि छैन आफै भान्से छ, पक्षपाति पनि छैन परिपन्चिसले भाग लगाउँछ | म नायक हुँ पनि भन्दैन, भन्छ त, गर...

सम्झनामा कमरेड रत्न वान्तवा access_timeचैत २८, २०७६

मलाई यी तीन जना त्रिरत्न जस्तै लाग्थ्यो - उस्तै उमेर, हित्तचित्त मिलेका । खाई लाग्दा त थिए नै, त्यो भन्दा बढ्ता उनीहरुको अनुहारमा निश्छल समर्पण प्रष्टै देखिन्थ्यो, आजभोलि जसलाई 'व्यवहारवादी' राजनीति भनिन्छ र 'मालिक र कारिन्दा'को व्यवहार गरिन्छ त्यसको कहीं कतै ...

महत्त्वाकांक्षी फूल : ख़लील जिब्रान access_timeचैत १३, २०७६

खलिल जिब्रान पढेर मैले खुब सिकेको छु, खुब मजा लिएको छु । यथार्थ र कल्पनामा असम्भव जस्तो लाग्ने सेतु हाल्छन् उनी। त्यो सेतु तरिसकेपछि तपाईं यसरी आल्हादित हुनुहुन्छ कि मानौं भरखरै तपाईं कुनै अलौकिक दुनियाँ विचरण गरेर आउनु भएको छ । त्यतिमात्रै कहाँ रु१ अब तपाईंका कदम ...

मैनबत्ती, जसले आफैंलाई जलाएर अरुलाई मार्ग प्रदीप्त गर्‍यो ! access_timeफागुन २२, २०७६

  उनीहरु 'नेता' बन्ने ध्याउन्नले संगठित भएका थिएनन् न यो उनीहरुको उपार्जनको मेलोमेसो नै थियो । उनीहरु त सामाजिक मिशनमा थिए । उनीहरु ठान्थे, उनीहरु बाँचिरहेको समाज अन्यायपूर्ण छ, जसलाई तानाशाही राज्यले भरथेग गरेको छ, त्यसको शीर्षमा निरंकुश राजतन्त्र ...

शासकको धर्म access_timeकात्तिक २१, २०७६

त्यसो त धेरैलाई लाग्न सक्छ, बुद्धिज्म धर्म शास्त्र हो राजनीति शास्त्र होइन | फेरि पनि बौध वाङ्मयमा राजनीति शास्त्रमा सरोकार राख्ने प्रसंग यत्र तत्र अभिलेखन भएको पाइन्छ | यस्ता प्रसंगले बुद्धिज्मको, व्यापक आयामलाई मात्रै सतहमा ल्याउदैनन्, पूर्वेली, एशियायी शासन पद्धति स्वेच्छाचारी(d...

क्रान्तिका संवाहकहरुको हुर्मत लिइँदा उनीहरुको चिहान माथि प्रतिक्रान्तिकारीहरुले बुर्कुसी मार्न थाले access_timeकात्तिक १३, २०७६

  महाभारतमा एउटा कथाको प्रसंग छ | आफ्नी बहिनी देवकीको आठौँ सन्तानबाट आफू मारिने कुरा कंशले नारदबाट सुचना पाउँछन् | रिसले आगो हुन्छन् उनि | देवकीलाई मार्न भनेर झम्टिन्छन् | वशुदेव अघि सर्छन् र जन्मे जति सबै बच्चा तुरुन्त कंशलाई सुम्पीदिने संकल्प गर्दै देवकीको प्रा...

विभाजनको दवाब र शक्तिको अनिष्टकारी छिनाझप्टी access_timeअसार १३, २०७६

लाग्छ, नेकपामा विभाजनको दवाब बढ्न थालेको छ | त्यसो त प्रचण्ड बहुमतसहित नेकपा नेपाली राजनीतिमा जसरी उपस्थित भयो त्यसमा दुइटा दवाब थिए : १. यस शक्तिको अघिल्तिर अस्थिरताको खेतीमा पल्केको शक्तिको अब हर्कत गर्ने आधार नभएको हुँदा ढुक्कसंगले मुलुककको आर्थिक सामाजिक विकासप्...