केन्द्रीय संस्करण

नरेन्द्रराज प्रसाई

एउटा ऋषितुल्य विभूति अर्थात् ‘मानसाग्नि’ access_timeफागुन २२, २०७७

ज्ञानविज्ञान, धर्मसंस्कृति र मानवसेवामा समर्पित अर्का एक जना व्यक्ति नेपाल राष्ट्रले पनि पाएको छ । व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा धेरै नै माथि उठेको, राजनीतिक खिचातानीबाट अत्यन्तै टाढा बसेको र धनमोहको सोचभन्दा अलग्गै भएको मान्छे पनि यही नेपालमा रहेका छन् । जनउपकारमा निर्लिप्त भएका म...

सुखानी हत्याकाण्ड र मैले हेरेको दृश्य access_timeफागुन २१, २०७७

झापा विद्रोहका कारण त्यहाँका मान्छेहरू आकुलव्याकुल भएका थिए । त्यस विद्रोहबाट खास गरेर शोषक, फटाहा र सामन्त मनोभाव भएका मान्छेहरूको सातोपुत्लो गएको बुझिन्थ्यो । झापा विद्रोहका अर्का नायक शिवप्रसाद शिवाकोटीहरू त्यस बेलासम्ममा नक्सलाइट कम्युनिस्टको शीर्षकमा कहलिन थालिसकेका ...

स्वरका कुबेर ध्रुव केसी access_timeमाघ १०, २०७७

      मायाको डोरी लम्किरहेछ कहाँ गई अल्झने हो कसैलाई बाँधी ल्याउने पो हो कि मलाई नै तानी लाने हो ? (स्वर : ध्रुव के.सी., सङ्गीत र शब्द : वीणा राणा) ध्रुव के.सी.ले अत्यन्तै थोरै गीत गाए; तर यिनका गीत सबै प्रसिद्ध भए । क...

मेडिकल कलेज स्थापनाका परिकल्पनाकार डा.भीष्मराज प्रसाईको जिन्दगानी access_timeमंसिर २२, २०७७

भीष्मराज प्रसाईको जन्म १९८९ साल असोजको फूलपातीमा ताप्लेजुङको आठराई निघुरादिनमा भएको थियो । उनी गङ्गाप्रसाद प्रसाई र छायादेवीका जेठा छोरा थिए । उनी बाल्यकालमा हुँदा उनलाई विफरले आक्रमण गरेको थियो । उनका शरीरभरि फोका पाकेका थिए र फुटेर झन् घाउ हुने भएकाले उनले ओछ्य...

सहाना प्रधान र म गैरगणतान्त्रिक लेखक access_timeमंसिर २०, २०७७

सहाना प्रधानलाई राजा वीरेन्द्रले फलामजस्तै कडा (Iron Lady) अनि सिद्धान्तवादी नारी हुकुम भएको थियो । उनी कडा र सिद्धान्तवादीका अतिरिक्त नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई शिखरमा पु-याउन मद्दत गर्ने एउटी वीराङ्गना पनि थिइन् । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका बौद्धिक, देशभक्त र शिखर गुरु ...

नारायण गोपाल भन्थे– ‘भ्रष्टलाई मृत्युदण्ड दिनुपर्छ’ access_timeमंसिर १९, २०७७

  २०४० सालमा मैले नारायण गोपाललाई स्वरसम्राट् या स्वरका ‘वादशाह’ लेखेको थिएँ । त्यतिबेलै उनले मलाई भनेको कुरा पनि मैले मेरो ‘केही चर्चित अनुहार’ नामक जीवनीग्रन्थमा छापेको थिएँ । उनी भन्थे– ‘भ्रष्टलाई कठोर सजाय वा मृत्युद...

सहाना प्रधानको गौरवमय जीवनको अन्त्य access_timeमंसिर १३, २०७७

२०४७ सालको कुरा हो– सहाना प्रधान बहुदलीय व्यवस्थाको आगमनसँगै उद्योग तथा वाणिज्य मन्त्री भएकी थिइन् । साथै उनी मर्यादाक्रममा प्रधानमन्त्रीभन्दा पछाडि अर्थात् वरीयताक्रममा दोस्रो मन्त्री थिइन् । उनी उल्लासमय ढङ्गबाट आफ्नो कार्यमा समर्पित थिइन् । त्यही समयमा उनलाई भेट्न नेपालका...

सहानालाई महाकालीको विष access_timeमंसिर ६, २०७७

२०४७ साल वैशाख ३ गते नेपालमा अन्तरिम सरकार बन्यो । त्यस सरकारको प्रधानमन्त्री कृष्णप्रसाद भट्टराई थिए । साथै मर्यादाक्रममा दोस्रो व्यक्तिका रूपमा सहाना प्रधान मन्त्री बनेकी थिइन् । भट्टराई प्रधानमन्त्री भएपछि उनलाई भ्रमणका लागि भारत सरकारले निम्तो दिएको थियो । उनको नेतृत्वमा भ...

सहाना प्रधानको विदेश भ्रमण : कतै हर्ष, कतै वैराग access_timeमंसिर १, २०७७

सहाना प्रधानले बाल्यकालमा नै विदेशको रङ्गीविरङ्गीको झाँकी देखिसकेकी थिइन् । म्यान्मा र भारत पुगिसकेकी उनलाई त्यसपरको अरू देश हेर्ने कौतुहल पनि थियो । त्यति मात्र नभएर उनी कम्युनिस्ट सिद्धान्तमा समर्पित भएका नाताले पनि चीन, उत्तर कोरिया, रुस आदि देश पुग्ने उनको तीव्र चहान...

देवकोटाले हरि श्रेष्ठसँग बिष किन मागे ? access_timeकात्तिक २९, २०७७

महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको हरि श्रेष्ठसँग २००७ सालदेखि नै घनिष्ठ सम्बन्ध गाँसिएको थियो । देवकोटाप्रति श्रेष्ठको भावना देवकोटाको रचनाले मात्र होइन, देवकोटाको उदार दृष्टिकोण, व्यापक हृदय र मानवीय गुणका तत्वहरूले जहिले पनि झुकिरह्यो । देवकोटा पनि श्रेष्ठको जाँगर, समर्पण...

सहाना प्रधानको स्वदेश भ्रमण र केही कम्युनिष्टकर्मीहरू access_timeकात्तिक २२, २०७७

सहाना प्रधानको रुचिको विषय भ्रमण पनि थियो । त्यसैले देशका विविध गाउँठाउँको भ्रमण गर्न पनि उनलाई जुरेको थियो । उनी केवल भ्रमण मात्र गर्दिन थिइन्; गएका ठाउँहरूबाट केही सिकेर पनि आउथिन् । भ्रमणको क्रममा उनले नेपालका तत्कालीन चौधै अञ्चलको भ्रमण गरेकी थिइन् । घरब...

पुष्पलालका अन्तिम वाणी : सहाना ! तिमीलाई मैले दु:ख मात्र दिएँ access_timeकात्तिक १५, २०७७

सहाना प्रधान र पुष्पलाल दिल्लीमा थिए । त्यसैबीच पुष्पलाल बिरामी परे । उनी लरतरो बिरामी पर्दा टेरपुच्छरै लगाउँदैन थिए । त्यसैले बिरामी परेका बेला पनि उनले दौडधुप गर्ने काम छाडेका थिएनन् । ‘आराम गर्नु नि ! शारीरिक यन्त्रले पनि कतिन्जेल थाम्छ ?’ आफ्ना पत...

ललितत्रिपुरसुन्दरीको काशीमा कीर्तिस्तम्भ access_timeकात्तिक १०, २०७७

     भारतको काशीमा जम्मा तेइस हजारजति मन्दिर छन् । यहीँबाट बग्ने गङ्गा नदी काशीको महत्वपूर्ण आकर्षण मानिन्छ । भागीरथी गङ्गा नदीको माझ अथवा भनौँ केन्द्रीय भाग धनु जस्तै भएर गुलेलीको आकारमा रहेको छ । त्यसैले त्यो काशीकै एउटा आकर्षक, लोभिलो र मनमुग्धक...

सहाना प्रधानको जागिरमा आगो access_timeकात्तिक ८, २०७७

सहाना प्रधान आफ्नो प्राध्यापकीय सेवामा सधैँ दत्तचित्त भएर लागिरहेकी हुन्थिन् । उनका लागि उनका विद्यार्थी अति प्रिय हुन्थे । आफ्ना विद्यार्थीको पढाइको श्रीवृद्धिका लागि मात्रै उनको मन गएको हुन्थ्यो । उनी आफ्नै शैक्षिक निष्ठामा बाँधिएकै बेला २०३२ सालमा देशमा विद्यार्थी आन्दोलन चर्...

सहाना प्रधानको जीवनमा सेती नदीमा भएको त्यो घटना access_timeकात्तिक १, २०७७

सहाना प्रधान हरेक कुरामा चाख राख्ने गर्थिन् । उनका लागि रुचि नभएको कुनै विषय नै थिएन । उनलाई कला, संस्कृति, इतिहास, भूगोल, विज्ञान, राजनीति, अर्थशास्त्र आदि विषयको ज्ञान थियो । तर अत्याधिक रूपमा चाहिँ उनी शिक्षा र राजनीतिप्रति मुखरित थिइन् । नाटकदेखि घोडचढीसम्म र यात्...

सहाना प्रधानको जीवनमा आर्थिक सङ्कट access_timeअसोज २४, २०७७

छोरी जन्मेपछि सहाना प्रधानलाई घरायसी आर्थिक कारणले तनाव हुन थालेको थियो । उनको खासै आयस्ता थिएन । उनका ससुरा नेपाल सरकारका सुब्बा थिए । उनको त्यो जागिर पनि स्थायी थिएन । त्यस घडी दुईदुईवटा स्कुलमा काम गरेर छोरी हुर्काउन सहानालाई सकस परेको थियो । त्यसैले उनी एउटा ...

सहाना प्रधानको शिक्षासेवा access_timeअसोज १७, २०७७

सहाना प्रधानले २००३ सालदेखि क्षेत्रपाटीको इखापोखरीमा कन्या मन्दिर स्कुल सञ्चालन गरेकी थिइन् । प्रारम्भमा सुकुल ओछ्याएर त्यहाँ पढाइने गरिन्थ्यो । उनले बिहे गर्नुअघिदेखि नै स्कुल पढाउन थालेकी थिइन् । अर्थात् २००२ सालदेखि नै उनले शान्ति निकुञ्जमा पढाउन थालेकी थिइन् । सहानाक...

सहाना प्रधानलाई घरेलु बुहार्तन र पार्टीमोह access_timeअसोज १०, २०७७

पुष्पलालका दुई जना आमा थिए । उनकी आफ्नी आमा तर्फ तुलसीमायाबाट पाँच छोरा र दुई छोरी जन्मेका थिए । साथै उनकी कान्छी आमा पूणर्मायापट्टिबाट चार छोरा र तीन छोरी थिए । उनीहरू सबै एउटै घरमा बस्थे । ती सन्तानमध्ये घरमा सबैभन्दा धेरै घोटिनेचाहिँ सहिद गङ्गालाल अर्थात् जेठा छो...

सहाना र पुष्पलालको अमरप्रेम भाँच्ने जमर्काे access_timeअसोज ३, २०७७

सहाना प्रधानको पुष्पलालसँग २००४ सालको जुलुसमा नै भेट भएको थियो । त्यति बेला पक्राउ परेर उनीहरू जेलभित्र सँगै पनि बसेका थिए । त्यसभन्दा अघिको जनसङ्गठन र पछिको पार्टीको काममा समेत उनीहरू जाँगरिला भएर सँगसँगै हिँडेका थिए । २००४ सालदेखि नै पुष्पलालले सहानाको व्यक्त...

सहाना प्रधानकाे समकक्षी मन्त्रीको त्यो तुच्छ शैली access_timeभदौ २७, २०७७

नेपालको नारी जागरणलाई आजको अवस्थामा पुर्‍याउन सहाना प्रधानको प्रबल भूमिका देखिन्छ । २००३ सालदेखि उनी नागरिक आन्दोलनमा सरिक भएकी थिइन् । उनी सडकमा निस्केपछि नारीहरूले पनि ज्यानको बाजी मारेर क्रान्तिमा भाग लिँदा रहेछन् भन्ने उनले प्रमाण प्रस्तुत गरेकी थिइन् ।  ...

सहाना प्रधानको गुन्यूदेखि शिरबन्दीसम्मको मान र अपमान access_timeभदौ २०, २०७७

सहाना प्रधान जनउत्थान या प्रजातन्त्र र नारी जागरणको हिसाबमा राजनीति गर्थिन्; तर अधिकांशचाहिँ विदेशलाई रिझाउन राजनीति गर्थे । त्यसैले उनीहरूको सोचको बीचमा ठूलो खाडल थियो तापनि उनी भनिरहन्थिन्— ‘महिलाहरूलाई अझै प्रजातन्त्र आएको छैन ।’ वास्तवमा गणेशमान...

सहाना प्रधानको राष्ट्रमोहले दिएको धोका access_timeभदौ १३, २०७७

२०४६ सालमा बहुदलीय व्यवस्थाको माग राखेर देशमा क्रान्तिको ज्वालाले आकाशै ढाकेको थियो । त्यति बेलाको उक्त क्रान्ति गर्ने कमान्डर गणेशमान सिंह थिए भने सहकमान्डर सहाना प्रधान थिइन् । त्यतिखेर देशदेशान्तरबाट निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्थाउपर आएको हुन्डरी थाम्न सक्ने अवस्था राजा वीरेन्द्...

नेहरुलाई कालो झण्डासँगै सहाना प्रधानलाई जेल access_timeभदौ ६, २०७७

सहाना प्रधान २००७ सालमा नै नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको सदस्य बनिसकेकी थिइन् । त्यसपछि उनी इमानदारीका साथ पार्टीको नीतिनिर्देशनमा समाहित भएकी थिइन् । उनी राष्ट्रको हितका लागि जुधारु भएर नै लागिपरेकी थिइन् । २००७ सालको क्रान्ति सफल भएपछि २००८ साल असार २ गते भारतका प्रधानम...

सहाना प्रधानको क्रान्ति, अनशन र कैद access_timeसाउन ३०, २०७७

सहाना प्रधान नेपाली परिवेशको नारी शिक्षाका लागि समर्पित, प्रखर बौद्धिक नेतृ र राष्ट्रवादी राजनीतिज्ञ थिइन् । उनले शिक्षा, नारी जागरण र राजनीतिमा दरिलो, साहसी र ऐतिहासिक उपस्थिति जनाएकी थिइन् । साथै उनले सङ्घर्षका गतिलो पाठका रूपमा नेपाली भूमिमा आफूलाई सग्लो ढाँचामा उ...

सहाना प्रधान नेपाल आउँदाकाे दु:खद‍्यात्रा access_timeसाउन २४, २०७७

सहान प्रधानका घरमा नौँ जनाको परिवार थियो । ती नौँ जना नै घर छाडेर रेल चढ्न हिँडेका थिए । त्यतिखेर उनीहरूका भरपर्दो साथी सेतु नाउँ गरेका नरहरि खनाल थिए । साथै लडाइँमा टिक्न नसकेका बन्दुकधारी सिपाहीहरु पनि उनीहरुका दलमा मिस्सिएका थिए ।  अनि खनाल र  ...

Page 1 of 2