विचार/दृष्टिकोण

चुनौतीका भारीमुनि प्रधानमन्त्री ओली access_timeफागुन ४, २०७४

सरल सहयात्री अनपेक्षित आफ्नै पार्टीका वरिष्ठ नेता माधव नेपाललाई आफूले नेतृत्व गर्ने नयाँ सरकार गठनको प्रक्रियामा बलियो साथ रहेको सङ्केत दिन नवनियुक्त प्रधानमन्त्री केपी ओली तत्कालका लागि सफल देखिएका छन् । यद्यपि नेकपा माओवादी केन्द्र र नेकपा एमालेबीचको पार्टी एकताबारे ...

नयाँ संस्करणमा मार्च आठ access_timeफागुन ४, २०७४

विद्यमान समाजमा संसारका हरेक महिलाहरू दोस्रो दर्जाको नागरिकका रूपमा बाँच्न बाध्य छन् । महिला अधिकारका सन्दर्भमा विश्वमा विभिन्न क्रान्ति र आन्दोलन भए, तर उनीहरू पुरुष बराबरको हैसियतमा आउन सकेका छैनन् । महिलाहरूको त्यस्तै एउटा विम्बका रूपमा संसारभर मार्च ८ लाई ‘अन्त...

एन्टोनियो ग्राम्स्की हाम्रो समयका मार्क्सवादी चिन्तक access_timeफागुन १, २०७४

सन् १९२८ मा एन्टोनियो ग्राम्स्कीविरुद्ध मुद्दा चलिरहँदा ‘हामीले यो दिमागलाई बीस वर्ष काम गर्नबाट रोक्नैपर्छ’ भनेर अभियोजनकर्ताले घोषणा गरेका थिए । ग्राम्स्की इटालियन कम्युनिस्ट पार्टीका नेता, प्रबुद्ध माक्र्सवादी विचारक एवम् पत्रकार थिए । उनलाई बेनिटो मुसोलिनीको फ...

३० मेगावाटको चमेलिया जलविद्युत् आयोजनाको निर्माण सकियो, प्रधानमन्त्रीले गरे उद्घाटन access_timeमाघ २७, २०७४

दार्चुला–सरकारी लगानीबाट निर्माण भएको ३० मेगावाट क्षमताको चमेलिया जलविद्युत् आयोजनाको निर्माण कार्य सम्पन्न भएको छ ।  प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा शनिबार आयोजनास्थल पुगेर चमेलिया जलविद्युत् आयोजनाको औपचारिक उद्घाटनका गरे ।  प्रधानमन्त्री देउवाल...

एमालेमा एकताको बाधक तत्व को र के ? access_timeमाघ २६, २०७४

पार्टी अध्यक्ष ओली पार्टी निर्णयअनुसार वाम एकता विषयमा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डसित वान टु वान गम्भीर वार्तामा व्यस्त रहेका छन् । तर यहीबीचमा एकतामा गम्भीर आँच पुर्याउने गरी एमाले पार्टीका एकाध नेता मनोगत प्रलाप गरिरहेको देख्नु र सुन्नु परेको छ ।  ओली–...

समाजवादको अपव्याख्या access_timeमाघ २५, २०७४

      ऐतिहासिक द्वन्द्वात्मक भौतिकवादी मान्यताअनुसार मानव समाज  विकासले विभिन्न ऐतिहासिक चरणहरू पार गर्दैआएको देखिन्छ । यसमा आदिम साम्यवाद, दास युग, सामन्ती युग, पुँजीवादी युग अनि समाजवादी ऐतिहासिक युगहरूको अभ्यास भइसकेको छ ।  समाजवादी र...

काँग्रेसको अबको भूमिका कस्तो ? access_timeमाघ २५, २०७४

हामीले संसदीय व्यवस्था अँगालिसकेपछि नेपालमा सरकार पक्ष र प्रतिपक्षको भूमिका के हुन्छ भन्ने विषयमा कहिलै पनि गम्भीर बनाइएन ।  संसदीय व्यवस्थामा सरकारको भन्दा प्रतिपक्षको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ । सही ट्र्याकमा हिँडाउनुको मुख्य दायित्व प्रतिपक्षको हुन्छ । तर प्रजातन्त्रिक पद्...

प्रचण्ड र ओलीले जवाफ दिनैपर्ने प्रश्न access_timeमाघ २४, २०७४

भारतीय विदेशमन्त्री सुषमा स्वराज नेपालको दुईदिने भ्रमण गरी स्वदेश फर्किएको पनि एक साता बितिसकेको छ । स्वराजलाई नेपालमा प्राप्त भएको आतिथ्य सत्कार कुनै औपचारिक भ्रमणमा हुनसक्ने सत्कारभन्दा कम भएन । उनलाई कसले आमन्त्रण ग¥यो ? किन आमन्त्रण गरियो ? आमन्त्रण गरिसकेपछि आयोजन...

बुट पोलिसले राजनीति शुद्धीकरण हुन्छ ? access_timeमाघ २१, २०७४

एकसाथ सम्पन्न प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनमा नराम्ररी पराजित भएपछि मुलुककै जेठो राजनीतिक दल नेपाली काँग्रेसभित्र अनेकखाले रोमाञ्चक दृश्य देखिन थालेका छन् । चुनाव हारेपछिको रनाहामा मलम लगाउन एकथरी युवाहरू बुढो पुस्ताविरुद्ध आक्रमक बन्दै अब नेतृत्व हस्तान्तरण गरेर आफ्...

मुख्यमन्त्रीमा दाबा दबाब र दबदबा access_timeमाघ १८, २०७४

डा. बद्रीविशाल पोखरेल  जनता भनेको विविधत जाति, भाषा, संस्कृति, रीति र प्रकृति र प्रतिभाको फूलबारी हो । यही कुरालाई नेपालको संविधानले स्वीकार गरेको देखिन्छ । संविधानले प्रस्तावनामा नै बहु जाति, भाषा, धर्म, संंस्कृति र भूगोलको विविधतालाई आत्मसात् गरेको छ र व...

ओली कमरेड ! भारतसँग सम्बन्ध सुधार गर्नैपर्छ access_timeमाघ १७, २०७४

नेकपा (एमाले)का अध्यक्ष केपी ओलीले दोस्रोपटक प्रधानमन्त्री बन्ने अवसर प्राप्त गर्नुभएको छ । अब निकट भविष्यमै उहाँले यो पद ग्रहण गर्ने पक्का छ । ओलीलाई प्रधानमन्त्री बन्नबाट कसैले रोक्न सक्ने पनि छैन । ओलीलाई अग्रिम शुभकामना छिमेकी देश भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले दिइस...

बुबाको ‘डेथ सर्टिफिकेट’ access_timeमाघ १६, २०७४

एक बिहान समाचार कक्षमा पत्रपत्रिका सेग्मेन्ट भर्न कम्प्युटरको अगाडि मोबाइल फोन राखेर किर्बोडमा औँला घुमाइरहेको थिएँ । मोबाइलको रिङ बजेपछि टक्क रोकिएँ । ममीको फोन रहेछ । ‘वरिपरि सबैको जोती सकेँ, तेरो बारी बाँझै छ । पोहोर कात्तिकमा यतिबेला गरामा गोरु लिइसक्थे...

राज्यको कामकाजी भाषा : कहाँ के हुने ? access_timeमाघ १५, २०७४

यो संविधान श्रीपेंचविनाका महाराजाहरूको खस–गोर्खा साम्राज्यलाई स्थिरता दिनका लागि ल्याइएको सर्वविदित छ । यस बारेमा प्रशस्त बहसहरू जारी छन् । राज्यको कामकाजी भाषाको सवालमा यो संविधान अझै पुरातन निरन्तरता नै हो भन्दा अत्युक्ति नहोला । तर पनि दोषी दिमाग जहिले पनि स...

समुन्नत नेपाल निर्माणमा भौतिक–विज्ञानको प्रयोग access_timeमाघ १४, २०७४

भौतिकवादी चिन्तन अनुसार अणु, परमाणु र पदार्थबाटै विश्वको चेतनशक्ति र अचेतन शक्तिनिर्मित छ । मानिसमा पनि हाइड्रोजन, अक्सिजन, फोस्फरस, नाइट्रोजन जस्ता तŒव समाहित हुन्छ । जीवकोषको अनुसन्धान, जीवावशेष, क्रमोजोमलगायतका कुरादेखि चाप, बल, ग्याँस निर्माण– सबै कुरा...

सुशासित र जवाफदेही स्थानीय सरकार access_timeमाघ १४, २०७४

व्यवस्थापिका, कार्यपालिका र न्यायपालिकाको अधिकारसहितको स्थानीय निकायमा निर्वाचित जनप्रतिनिधिका लागि आफ्नो ठाउँ, आफ्नो गाउँ र नगर निर्माणको महत्वपूर्ण अभिभारा प्राप्त भएको छ । विभिन्न नीतिहरूको निर्माण, कार्यान्वयन मार्पmत स्थानीय नागरिकहरूको जीवन सहज बनाउने अभियानको नेतृत्...

यस्तो छ राष्ट्रिय सभाको निर्वाचन प्रणाली access_timeमाघ १२, २०७४

राष्ट्रिय सभालाई बोलीचालीमा माथिल्लो सदन वा अंग्रेजीमा अपर हाउस भन्ने चलन छ । बेलायतमा यो सदनलाई लर्डहरूको सदन पनि भन्छन् । भारतमा पनि यो सदनको व्यवस्था छ भने स्विजरल्यान्ड, द. अफ्रिकामा पनि छ । यो सदनभएको ठाउँमा प्रतिनिधिसभा पनि हुन्छ । जसलाई तल्लो सदन भनिन्छ । यो शब्द ...

परमाणु बम बनाउनु अपराध हो भने सबभन्दा ठूलो अपराधी अमेरिका हो access_timeमाघ ११, २०७४

यो पृथ्वीमा पुँजीवाद र प्रजातन्त्रको प्राधिकार र स्वर्गजस्तै मानिने अमेरिका नामको एउटा देश छ । त्यसले खुल्ला रूपमा घोषणा गर्छ– ‘अमेरिका र अमेरिकी जनताको हितमा अमेरिकालाई जुनसुकै कदम चाल्ने अधिकार छ ।’ त्यो कुरा ठीक छ । तर त्यो अधिकार अरूलाई हुने कि...

समानुपातिक पद्धतिको अपव्याख्या access_timeमाघ १०, २०७४

नेपालमा विभिन्न समयमा भएका ऐतिहासिक आन्दोलनहरूले नेपाली राष्ट्रिय राजनीतिमा भिषण उथलपुथल ल्याउन सफल भयो । कतिपय दलहरूले नचाहँदा–नचाहँदै पनि गणतन्त्र, सङ्घीयता, धर्मनिरपेक्षता, समावेशी र समानुपातिक जस्ता अग्रगामी एजेन्डाहरू छताछुल्ल भएका छन् । आम जनतामा राजनीतिक...

एमाले–माओवादी एकताको वैचारिक आधार access_timeमाघ ७, २०७४

असोज १७ गतेका दिन नेपालका मुख्य बामपन्थी शक्ति र बाम पृष्ठभूमिका नेताहरुले संघीय र प्रादेशिक निर्वाचनका लागि चुनावी तालमेल र एकताको घोषणा गरेपछि नयाँ बहसको प्रारम्भ भएको छ । रुप पक्षबाट हेर्दा अत्यन्तै अप्रत्यासित लाग्ने समीकरण र एकता प्रयासपछि एमाले र माओवादी बृत्तकै ...

जनादेशको अपमान र नैतिकताको खडेरी access_timeमाघ ५, २०७४

चम्फासिंह भण्डारी सङ्क्रमणकालीन नेपाली राजनीतिको निकासका क्रममा यतिबेला धेरै खालका आशङ्का, तनाव र निकासका प्रयासहरु सँगसँगै चलिरहेका छन् । लोकतान्त्रिक मुलुकमा नयाँ संविधान अनुसारका सङ्घीय संरचनाहरुको निर्माण र परिचालनका लागि धेरै कामहरु सम्पन्न भइसकेका छन् । स्थानीय...