केन्द्रीय संस्करण

विज्ञान/प्रविधि

हाम्रो सौर्यमण्डलको सबैभन्दा ठूलो पिण्ड सूर्य access_timeफागुन ५, २०७६

पहिला प्रकाशित दुबै लेख पढेर  तिमीहरूलाई थाहा भयो होला  हामी बसेको  सौर्यमण्डलको केन्द्र सूर्य हो । सौर्यमण्डलमा रहेका सबै पिण्ड (ग्रह, वामन ग्रह, क्षुद्र ग्रह, धूमकेतु आदि) सबैले सूर्यको परिक्रमा गर्छन् । तर यो प्रमाणित रूपमा थाहा भएको  धेरै समय भएको...

शनिबार पृथ्वीको नजिकबाट जानेछ विशाल क्षुद्रग्रह access_timeफागुन ३, २०७६

एउटा विशाल क्षुद्रग्रह(एस्टेरोइट) आज नेपाली समय अनुसार अपरान्ह ४ः५० बजे पृथ्वीको सबैभन्दा नजिक हुँदै जानेछ । १४४३ फिटदेखि ३२४८ फिटबीचको आकारको उक्त ग्रहले पृथ्वीलाई कुनै हानी भने पु-याउने छैन ।  आकारको तुलना गर्दा यो कुनै विशाल गगनचुम्मी भवन आकारको रहेको नास...

अमेरिकामा कारको आकारको कछुवाको अवशेष भेटियोः तौल २.५ टन, लम्बाई १३ फिट access_timeफागुन २, २०७६

दक्षिण अमेरिकाको कोलम्बियाको ताताकोआ मरुभूमीमा सबैभन्दा ठूलो कछुवामध्ये एकको अवशेष भेटिएको छ । वैज्ञानिकले यी इलाकामा कारको आकारका केही कछुवाका अवशेष भेटेका हुन् । यसको लम्बाई १३ फिट र तौल २.५ टन नजिक रहेको बताइएको छ । वैज्ञानिकले यो उत्तर–दक्षिण अमेरिकामा...

ह्वाट्सआपका प्रयोगकर्ता २ अर्ब नाघे access_timeफागुन १, २०७६

सान फ्रान्सिस्को । फेसबुकको स्वामित्वमा रहेको ह्वाट्सआपका प्रयोगकर्ता दुई अर्ब भन्दा बढी पुगेको फेसबुकले बुधबार जनाएको छ । मेसेन्जरझैं सञ्चार सेवा उपलब्ध गराउने ह्वाट्सआपलाई अझ बढी विश्वसनीय र सुरक्षित बनाउन ध्यान दिइने फेसबुकले प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ ।  फेसबुकले...

सामसङ ग्यालेक्सीको S20 सिरिज सार्वजनिकः सेल्फी क्यामरा नै ४० एमपीको, यस्ता छन् विशेषता access_timeमाघ २९, २०७६

दक्षिण कोरियाको दिग्गज टेक कम्पनी सामसङले आफ्नो ग्यालेक्सी एस२० सिरिज सार्वजनिक गरेको छ । सान फ्रान्सिस्कोमा आयोजित ग्यालेक्सी अनप्याक्ड इभेन्टमा तीन स्मार्टफोन ग्यालेक्सी एस२०, ग्यालेक्सी एस२० प्लस र ग्यालेक्सी एस२० अल्ट्रा लञ्च गरिएको हो । यी तीनै फोन उत्कृष्ट क्यामरा, 8K रेकर्...

सौर्यमण्डल अथवा सौर परिवार access_timeमाघ २८, २०७६

  भाइ बहिनीहरु,  पछिल्लो लेखमा तिमीहरुसंग  आकाश- अन्तरिक्षबारे चर्चा गरेको थिए । थाहा पायौ होइन त कति  विशाल छ अन्तरिक्ष ? यस  विशाल अन्तरिक्षमा  खरबौं खगोलीय संरचना (Celestial Body ) छन् । तिनैमध्ये एउटा खगोलीय संरचना अथवा पिण्डल...

सुसाइड प्लान्ट : संसारकै सबैभन्दा विषालु विरुवा access_timeमाघ २०, २०७६

संसारकै सबैभन्दा विषालु विरुवा अस्ट्रेलियामा पाइने गिम्पी गिम्पीलाई मानिन्छ । यो विरुवालाई ‘सुसाइड प्लान्ट’ भनेर पनि चिनिन्छ । यसको पातहरु हाम्रोतिर पाइने सिस्नोजस्तै मसिनो पोल्ने रौजस्ता काँडाहरुले भरिएका हुन्छन्, जसलाई हाम्रो छालाले छुँदा अत्यन्तै पोल्न...

के हो आकाश र अन्तरिक्ष ? access_timeमाघ २०, २०७६

विगत लामो समयदेखि विज्ञान विषयमा समेत कलम चलाउँदै आउनुभएका ज्ञानमित्रले खगोल  अर्थात् अन्तरिक्ष विज्ञानका विषयमा केन्द्रीत रहेर तयार गर्नुभएको यो सामग्री हामी आजदेखि धारावाहिक रुपमा प्रकाशित गर्दैछौं । यसमा प्रयुक्त भाषा तथा शब्दावलीहरु मूलतः विद्यालय तहका युवा विद्...

टाइटनको सतहमा ड्रोन उडाउने इच्छा access_timeमाघ १९, २०७६

टाइटन, सौर्यमंडलको एक आनौठो पिण्ड, जुन शनिग्रहको चक्कर काट्छ । यस उपग्रहमा सूर्यको प्रकाश आइपुग्न  करीब ८० मिनेट लाग्दछ । यो सूर्यबाट पृथ्वी-सूर्यको दूरीको लगभग १० गुणा पर पर्छ । करिब २५७५ किलोमिटर व्यस भएको यो उपग्रह शनिग्रहबाट १२ लाख किलोमिटरको दुरीमा परिक्रम...

आँखा पोल्ने र बर्बरी आँसु झार्ने ग्याँस access_timeमाघ १९, २०७६

२०४६ सालको आन्दोलनको बेलाको घटना हो । पञ्चायती व्यवस्थाको अन्तको माग गर्दै जुलुस काठमाण्डौको रत्नपार्कमा अगाडि बढिरहेको थियो । बागबजारमा पुलिसको ठुलै जमात खडा थियो । अचानक “डुंग” ‘गोली पड्केकोÚ आवाज आयो । जुलुसमा सहभागी सबै झस्के । त्यत्त...

सामसुङद्वारा ५ जी ग्यालेक्सी ट्याब्लेट सार्वजनिक access_timeमाघ १६, २०७६

सियोल । विश्वप्रसिद्ध विद्युतीय सामग्री उत्पादन कम्पनी सामसुङले बुधबार पाँचौं पुस्ताको इन्टरनेट (फाइब जी) चल्ने ग्यालेक्सी ट्याब सार्वजनिक गरेको छ ।  कम्पनीका अनुसार ग्यालेक्सी ट्याबमा १०.५ इन्चको ओलेड डिस्प्ले, एकेजी एकस्टिक र क्वाड स्पिकर रहेको छ । साथै, यसले ४के प्र...

कुन प्राणीले कति मसिनो सुन्न सक्छ ? access_timeमाघ १६, २०७६

  मान्छेको कानले कम्तिमा ३० हर्ज तरंगको मसिनो आवाजलाई सुन्न सक्छ । त्यसैगरी, मान्छेले अधिकतम २० हजार  हर्ज तरंगको आवाज सुन्न सक्छ । त्यो भन्दा माथिल्लो तरंगको आवाज यति सानो हुन्छ कि त्यसलाई मान्छेको कानले सुन्न सक्दैन । तर कतिपय जनवारहरुले त्योभन्दा माथिल्ल...

मोबाइल लिएर सुत्ने बानी छ ? सावधान ! access_timeमाघ १५, २०७६

स्मार्टफोन हाम्रो जीवनको अभिन्न अंग बनिसकेको छ । जुनसुकै बेला पनि हाम्रो साथमा रहने स्मार्टफोन हाम्रो लागि खतरनाक हुन्छ । सँगै एक अनुसन्धानले फोनलाई राती सँगै लिएर सुत्न नहुने निष्कर्ष पनि निकालेको छ । चीनको इन्स्टिच्युट अफ एनबीसी डिफेन्स एण्ड सिन्गुहा युनिभर्सिटीका शो...

वीरगन्ज ‘क्यान ईन्फोटेक २०२०’ सम्पन्न, ४५ हजारले गरे अवलोकन access_timeमाघ १४, २०७६

वीरगन्ज–  नेपालमा सुचना प्रविधि क्षेत्रमा कार्यरत जनशक्ति, विज्ञ, संघसंस्था तथा व्यवसायीहरुको छाता संगठन क्यान महासंघ पर्साद्धारा आयोजित क्यान ईन्फोटेक आईटी मेला २०२० सम्पन्न भएको छ ।  गत माघ ९ गतेबाट आयोजना भएको क्यान ईन्फोटेक २०२० को अन्तिम दिन सोमबा...

दुई टाउके करेत सर्पसम्बन्धी नेपाली अनुसन्धानकर्ताको लेख अमेरिकी जर्नलमा प्रकाशित access_timeमाघ १४, २०७६

काठमाडौं– सर्प विज्ञ एवं अनुसन्धानकर्ता कमल देवकोटा र उनको समुहले अध्ययन अनुसन्धान गरेको विश्वकै अनौठो दुई टाउको भएको सर्पसम्बन्धी लेख ‘रेप्टाइल एण्ड एम्फिबियन कन्जरभेसन जर्नल’ (सरिसृप र उभरचर संरक्षण) मा प्रकाशित भएको छ ।  सरिसृप तथा उभरचर सं...

सुन्दै डरलाग्ने शब्द व्याक्टेरियाः तर सबै व्याक्टेरिया खराब पनि हुँदैनन् access_timeमाघ १४, २०७६

अठाह्रौं शताब्दीको पूर्वार्द्धसम्ममा सूक्ष्म जीवाणु अर्थात् व्याक्टेरियाको बारेमा कुनै किसिमको जानकारी थिएन । तर हाल आएर यस्ता सूक्ष्म जीवाणुहरु पत्ता लगाइएका मात्र नभई यिनीहरुबाट हुने फलदायी र हानिकारक क्रियाकलापहरुबारे जानकारी हासिल गरिनुका साथै विभिन्न किसिमका अनुसन्...

आकाशमा किन बिजुली चम्कन्छ र बादल गर्जन्छ ? access_timeमाघ १४, २०७६

हेर्दा कपास जस्तै दृखिने बादल बास्तवमा पानीको बाफले बनेको हुन्छ । नदी, ताल, समुद्र भिजेको जमीन आदिबाट बाफ भएर आकाशमाथि पुग्दा पानीका कणहरु एक आपसमा आकर्षित भई नजिकिँदै बादलको सृजना भएको हुन्छ । माथि आकाशमा धेरै हावा चल्ने गर्दछ यसले गर्दा बादल यताउति बेगले जान...

३८ लाख वर्ष अघि यस्ता देखिन्थे मानवपुर्खा access_timeभदौ १७, २०७६

अफ्रिकी मुलुक इथियोपियामा झन्डैझन्डै पूर्ण अवस्थाको प्राचीन मानव खप्पर फेला परेको छ । उक्त खप्पर आजभन्दा ३८ लाख वर्ष पहिले यस धरर्तीमा विचरण गर्ने मानव पुर्खाको हो भन्ने विश्वास गरिएको छ । मानव पुर्खा मानिएको अस्ट्रालोपिथेकस एनामेनसिसको ‘पूर्ण’ खप्पर यसरी फे...

सबै क्यान्सरको उपचार हुने सम्भावना नजिक पुगे वैज्ञानिक access_timeमाघ ९, २०७६

एजेन्सी । मानव प्रतिरक्षा प्रणालीमा नयाँ पत्ता लागेको एक हिस्सालाई सबै प्रकारका क्यान्सरको उपचारमा प्रयोग गर्न सकिने वैज्ञानिकले बताएका छन् ।  कार्डिफ विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकको समूहले ल्याबमा प्रोस्टेट क्यान्सर, स्तन क्यान्सर, फोक्सोको क्यान्सर लगायत अन्य कैयौँ क्यान्सरको ...

पाँच खतरनाक देशहरु, जोसँग संसारको जुनसुकै कुनामा पनि मिसाइल हान्ने क्षमता छ access_timeमाघ ३, २०७६

आधुनिक सैन्य शक्तिको प्रमुख हतियार हो– मिसाइल । एउटा निश्चित ठाउँबाटै निक्कै टाढासम्म प्रहार गर्न सक्ने र विध्वंश मच्चाउने हतियारमध्येको एक हो मिसाइल । अहिले संसारका प्रमुख देशहरुको सेनाको प्रमुख र अनिवार्य हिस्सा बन्ने गरेको छ  मिसाइल । तीमध्ये पनि पाँच व...

किन जुनकिरीको जीउमा बत्ती बल्ने गर्छ ? access_timeमाघ २, २०७६

के तपाईंले जुनकिरी देख्नु भएको छ ? देख्नु भएको छ भने अवश्य तपाईंले  त्यसको जीउमा कहिले बल्ने र कहिले निभ्ने बत्ती पनि देख्नु भएको छ होला । विशेष गरेर स–साना केटाकेटीहरु त्यसको अनौठो बत्ती देखेर आकर्षित हुने गर्छन् । त्यही भएर उनीहरु त्यसलाई पक्रेर बोतलमा रा...

सौर्यमण्डलका माउतारा सूर्यबारे केही जानकारी access_timeमाघ १, २०७६

  सूर्य कति ठूलो ? कति तातो ? हाम्रो ब्रम्हाण्ड अर्थात् आकाशगंगा तारापुञ्जका करिब एक खर्ब पचास अर्ब संख्याका ताराहरुमा सूर्य पनि एक तारा हो । सूर्य एक मझौलाखाले तारा हो । तर यो हामीबाट धेरै नजिक भएको कारणले गर्दा हामी यसलाई अरु ताराहरुभन्दा धेरै ठूलो देख्छौ...

कुकुरको सुँध्ने क्षमता मानिसको भन्दा बढी किन हुन्छ ? access_timeपुस २९, २०७६

  हामी हाम्रा वातावरण वरिपरिका गन्ध तथा वासनाहरु थाहा पाउने गर्दछौं । यी गन्ध तथा वासनाहरु हामीहरु कसरी थाहा पाउँदछौ त ? मानिसहरुको नाकको दुवै छिद्रहरुभित्र लगभग २५० वर्ग मिलीमिटर पहेंलो रंगको एउटा क्षेत्र हुन्छ, जसमा लाखौंको संख्यामा विशेष प्रकारको गन्ध...

आवाजबाट निर्देशित हुने र दिमागबाट चलाउन सकिने कार access_timeपुस २८, २०७६

एजेन्सी । सफ्टवेयर र सेन्सरले भरिएका, मोबाइल फोनसँग जोड्न सकिने र बढ्दो सङ्ख्याका अन्तक्र्रियात्मक स्क्रिनका साथ आउने वाहन सम्भवतः बजारमा पाइने सबैभन्दा जटिल उपभोग्य प्रविधि हो । यो कुरा लस भेगसमा वार्षिक रूपमा सम्पन्न हुने कन्जुमर इलेक्ट्रोनिक सो (सीएएस) मा प्रदर्शनमा राखि...

हाम्रो कानले कसरी सुन्छ ? access_timeपुस २७, २०७६

हामी मनोरञ्जनका लागि गीत संगीत सुन्छौ । कुनै कुरा कसैलाई बताउनु पर्‍यो भने वा अभिव्यक्तिको माध्यमको रुपमा पनि आवाजकै प्रयोग गछौं । यो सबै कुरा हाम्रो कानको सुन्ने शक्तिको कारणले नै सम्भव भईरहेको छ । कानकै सुन्ने शक्तिको कारण हाम्रो जीवन सहज भई रहेको छ । एक छिन क...

Page 1 of 11