केन्द्रीय संस्करण

ब्लग

अब सजिलो छैन मोदीको सत्तारोहण access_timeमाघ २३, २०७५

लोकसभा निर्वाचनको दिनगन्ती सुरु भइरहँदा पश्चिम बङ्गालकी मुख्यमन्त्री ममता बेनर्जीले आइतबार रातिदेखि मोदी सरकारविरुद्द सुरु गरेको अनपेक्षित एवम् आकष्मिक धर्नासँगै भारतीय राजनीति तरङ्गित बन्न पुगेको छ । आफ्नो विश्वासपात्र प्रहरी अधिकारीमाथि पश्चिम बङ्गालको चर्चित शारदा चिट फन्...

स्वरसम्राज्ञी अरुणा लामा access_timeमाघ २२, २०७५

नरेन्द्रराज प्रसाईं हाँसीहाँसी जलिरहेँ, खुसीसँगै बलिरहेछु आगो सल्काई छातीभरि रूखो हाँसो देखाइरहेछु । (स्वर : अरुणा लामा, सङ्गीत : कुन्दनराज सुब्बा, शब्द : नरेन्द्रराज प्रसाईं) अरुणा लामाले प्रायः वेदना, व्यथा र पीडाका गीतहरू मात्र गाइन् । एकातिर अरुणाको स्वरम...

गणतन्त्रको विकल्प राजतन्त्र हुन सक्ला ? access_timeमाघ २१, २०७५

मुलुकको राजनीतिक परिदृश्यभित्र विभिन्न कालखण्डमा भएका असङ्ख्य उतार चढाव एवम् राजनीतिक सङ्क्रमणकाललाई चीर्दै वर्तमान अवस्थामा सार्वभौमसत्ता सम्पन्न गणतान्त्रिक मुलुकको स्वतन्त्र अस्तित्व कायम राख्दै  विश्व मानचित्रमा आफ्नो छवि उच्च बनाउन नेपाल सक्षम भएको हो । कुनै पनि मुलुक...

समृद्ध कर्णालीका प्रमुख पाँच आधार access_timeमाघ २०, २०७५

नवराज कार्की सभ्यताको जननी तथा सामाजिक, सांस्कृतिक, भौगोलिक र प्राकृतिक विविधताको धनी कर्णालीले पूर्वमध्यकालीन ग्रेटर नेपालको करिब दुई तिहाई भू–भागमा खस साम्राज्यको रूपमा आफ्नो राज्य सत्ता सञ्चालन जुम्लाको सिंजाबाट गर्दथ्यो । त्यस बखत कर्णाली आर्थिक, सामाजिक र सा...

स्ववियु निर्वाचनको औचित्य access_timeमाघ २०, २०७५

देशको आमूल परिवर्तनका लागि हरेक पक्षबाट विद्यार्थी आन्दोलनले खेलेको भूमिका अतुलनीय छ । विद्यार्थी आन्दोलनले  देशको सामाजिक,  सास्कृतिक,  राजनीतिक,  आर्थिक तथा शैक्षिक विकासमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याएको छ । विद्यार्थी मोर्चाहरू सङ्गठित नहुँदैबाट ...

उत्पादन तथा सेवामूलक अर्थतन्त्र र समाजवाद access_timeमाघ १७, २०७५

शास्त्रीय अर्थशास्त्रीहरूले अर्थशास्त्रलाई धनको विज्ञान भनेर परिभाषित गरे । एडम स्मिथले यस सन्दर्भमा राज्यको धन भन्ने सनसनीपूर्ण पुस्तक नै लेखे । सामन्यतय अर्थशास्त्र भनेको त्यो सामाजिक विज्ञान हो, जसले माल र सेवाको उत्पादन, वितरण र उपभोग गर्छ । वस्तुतः आधुनिक शास्त्रीय राजनीतिक...

संविधानमा लेखिएको आर्य शब्दको अर्थ नै गलत access_timeमाघ १५, २०७५

संविधान भनेको मुलुकको मुलकानुन एवं राज्य दर्शनको मुख्य आधार हो। संविधानबाटै निर्देशित भएर अन्य कानुन, ऐन, नियम बन्ने गर्दछन्। संविधान राज्य संरचनाको यथार्थबोध हो। कुनैपनि देशको शासन प्रणाली कस्तो छ भनेर बुझ्न त्यो देशको संविधान हेरे पुग्छ। देशको राजनीतिक, सामाजिक,...

केसी प्रकरणमा बिरामीको प्रश्न : उपचार गर्न अब कहाँ जाने ? access_timeमाघ १५, २०७५

-जगन्नाथ ढकाल डाक्टर गोविन्द केसी अनशनमा रहँदा नै संसदबाट चिकित्सा शिक्षा विधेयक पास भएपछि अहिले देशको सामाजिक, राजनीतिक, आर्थिक सबै क्षेत्रको माहोल तातिएको छ ।  देशभरका स्वास्थ्यकर्मी तथा चिकित्सकहरू बिरामीको उपचार गर्न छाडेर आन्दोलनमा होमिने समाचार पढेँ ...

चर्चभित्रको यौन शोषण र धर्म परिवर्तन access_timeमाघ ७, २०७५

आर्थिक प्रलोभन र प्रभावका कारण नेपालमा क्रिस्चियनिटीको प्रभाव बढिरहेको छ । गाउँगाउँमा यसका मिसिनरीहरू पुगिरहेका छन् । गत महिना सम्पन्न युनिफिकेसन चर्चको सम्मेलन पनि यसको ज्वलन्त उदाहरण हो । नेपालमा मेरी क्रिसमसको शुभकामना आदान प्रदानले पनि यसको प्रभावको आँकलन गर्न स...

केसी फकिर कि गोटी ? access_timeमाघ ९, २०७५

रश्मि आचार्य सुरुका दिनहरूमा चिकित्सा शिक्षा सुधारका विषय उठाएर अनशन थालेका डाक्टर केसी १६औं अनशनसम्म आइपुग्दा राजनीतिक विषयमा छिर्न पुगे । बुद्ध र महात्म गान्धी जस्ता महापुरुषसँग दाँजेर प्रचार गर्न खोजिएको उनको व्यक्तित्व विवादको घेरामा तानिन पुग्यो । नेताहरूलाई तल्ल...

डा. केसी प्रकरणः चिकित्सा शिक्षा आयोग भर्सेस मेडिकल विश्वविद्यालय access_timeमाघ ९, २०७५

डा. गोविन्द केसीको सोह्रौं अनसन जारी छ । संसदमा चिकित्सा शिक्षा विधेयक पारित गर्ने विषयमा घम्साघम्सी पनि उस्तै छ ।  यसबीचमा चिकित्सा शिक्षा विधेयकमा अघि सारिएको मेडिकल विश्वविद्यालयको कुरा ‘टक अफ द टाउन’ बन्न पुगेको छ । डा. केसीका थरिथरिका मा...

महाभारतकालीन शिक्षाको स्वरूप access_timeमाघ ८, २०७५

वैदिक कालदेखि नै आर्यावर्तमा शिक्षाको महत्त्वलाई प्रमुखता दिइएको पाइन्छ । शिक्षालाई जीवनको महत्त्वपूर्ण पक्ष र ज्ञानको आधारसमेत मानिएको पाइन्छ । आर्यावर्त नै संसारको शिक्षामा र सभ्यताको अग्रणी स्थान थियो र बाल्मीकि नै यो विश्वको आदि कवि हुन् भन्ने मान्यता छ । आजभन्दा करिब ६ हजा...

राज्यका अङ्गले अनुशासनको सीमा तोड्न थाले access_timeमाघ ७, २०७५

खै कताबाट सुरु गरौँ ? कुन कुरालाई प्राथमिकतामा राखेर उल्लेख गरौँ ? सरकारबाट कि ? संसदबाट कि ? पत्रकारबाट कि ? नागरिक समाजबाट कि ? डाक्टरबाट कि ? वकिलबाट कि ? बढो अन्योलमा छौँ नेपाली । होनहारका युवाले परिवर्तनको निम्ति जेल, नेल, याताना मात्र हैन आफ्नो जीवनको सबै...

समृद्ध नेपाल र खाद्य अधिकारको सवाल access_timeमाघ ३, २०७५

‘समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली’ महान सपनाका साथ अघि बढिरहेको नेपालमा अहिले पनि अधिकांश नेपालीहरूको वर्षभरीको आफ्नो उत्पादनले ३ देखि ६ महिना मात्र खान पुग्छ । भोकमरीको चपेटामा पर्ने अधिकांश गरिबीको रेखामुनि रहेका साना किसानहरूको सङ्ख्या अधिक छ । त्यसभित्र ...

पैसा कुहिए पो भ्रष्टाचारीलाई किरा पर्छ ! access_timeमाघ ३, २०७५

के तपाईंलाई लाग्छ– भ्रष्टाचारीलाई किरा पर्छ ?! अहँ, नेपाल मात्रै होइन नि हजुर सारा संसार नै भ्रष्टाचारको महामारीले ग्रसित बन्दा हामी कसरी अछुतो बनौँला त । हामी त यस मामलामा बलियो बन्दै जानैपर्यो नि । नेपाल भ्रष्टचरित्रको पासोमा हिजोभन्दा अभैm बेस्सरी फस्दै छ भन्ने...

प्रधानमन्त्रीज्यू, यी दुई ‘विम्ब’ बाट जोगिन सक्नुहुन्छ ? access_timeमाघ २, २०७५

शुभाषचन्द्र पोख्रेल  विम्ब–१ एक दिन कारिन्दाले मालिक्नीसँग अनौठो प्रस्ताव राख्यो, ‘साहुनी म अब तपाईंको घरमा काम गर्न भनेर मात्र आउँदिन बरु तपाईंको छोरी पनि जवान भइसकिन्, मेरो पनि जवान छोरो छ । यी दुवैको जोडी बनाएर विवाह गरिदिउँन है, कतिन्जेल तप...

योग दिवस र मानसाग्नि मिसन access_timeमाघ १, २०७५

नेपालमा यही माघ १ गते ‘शान्ति र समृद्धिका लागि योग, योगी बनौँ र योग सिकाऔँ” भन्ने नाराका साथ राष्ट्रिय योग दिवस मनाइँदै छ । योग दिवसको अवसरमा प्रत्येक वर्ष मनाउँदै आइरहेको योग दिवसको इतिहास के कस्तो छ र त्यसमा ककसको मुख्य योगदान रहेको छ भन्ने सन्दर्भमा च...

मैमत्ता सत्ता  ? (व्यङ्ग्य) access_timeपुस २९, २०७५

वैधानिक बाटोबाट सत्ताको डाडुपुन्यु हात  लागेपछि लाटो पनि बाठो हुँदो रहेछ । पहिलेदेखि नै चम्बु भएका जम्बुहरूको त कुरै बेग्लै । राज्यशक्ति लिएछि कतिपय राजनीतिक मान्छे भैँमा न भाँडा भएर मैमत्ता हुने अपसंस्कृति अविकसित राजनीतिक देशको दीर्घरोग नै भएको छ । यही दशा...

स्वास्थ्य क्षेत्रमा तहको विवाद access_timeपुस २९, २०७५

भुवन भण्डारी स्वास्थ्य सेवा ऐन २०५३ अनुसार स्वास्थ्य सेवालाई छदेखि बाह्र तह अधिकृत स्तर र चौथोदेखि पाँचौँ सम्मलाई सहायक स्तर गरी दुई तहमा विभाजन गरिएको छ । समायोजन ऐन २०७५ अनुसार उपसचिवदेखि मुख्य सचिवसम्म श्रेणीगत र उपसचिवदेखि तल तहगत प्रणालीमा लाने ऐन पास गरेको छ...

पारिजातका कथामा नारी चिन्तन access_timeपुस २८, २०७५

नारी शब्दको अर्थ र परिभाषा      स्त्री मानवलाई नारी  भनिन्छ । नारी नरको स्त्री लिङ्ग हो । नारी शब्द मुख्यतः वयस्क स्त्री का लागि प्रयोग गरिन्छ । कतिपय सन्दर्भमा भने यो शब्द सम्पूर्ण स्त्री। वर्गलाई बुझाउनका लागि प्रयोग भएको पाइन्छ । जस्तै – नारी विमर्श...