केन्द्रीय संस्करण

सुनिता न्यौपाने

त्रिवि सेवा आयोगको विवाद चुलिँदै : अनसनले छोएन सरकारलाई access_timeजेठ २१, २०७६

जेठको टन्टलापुुर घाम र बेला न कुबेला परिरहने झरी । पानी र घाम राम्रोसँग नओत्ने सानो पाल । पालमुनि विद्यार्थीहरुको अनसन । अनसनको आज सोह्रौँ दिन । अनसनमा ज्वरो रुवाखोकी र झाडापखालाको डर । अनसनमा ऐक्यबद्धता जनाउन हजारौँ मानिस आइसके । तर अनसनले न त्रिवि सेवाका कर्मचा...

‘गणतन्त्र जनताका निम्ति कि जनतामाथि शासन गर्नेका निम्ति ?’ access_timeजेठ १५, २०७६

नेपालमा गणतन्त्र त्यसै र सजिलै आएको होइन । जन्मनेबित्तिकै जनताको टाउकोमा गिर खेल्न पाउने, वंशमा आधारित निरङ्कुश शाही शासन सत्तालाई इतिहासको रछ्यानमा मिल्काउनका लागि नेपाली जनताले समयका विभिन्न कालखण्डमा बलिदानी सङ्घर्षहरू गरेको, गर्नुपरेको लामो रक्तिम इतिहास छ । राजतन्...

पाँच घण्टाभन्दा बढी बच्चालाई स्कुलमा राख्दा  शारीरिक र मनोवैज्ञानिक असर पर्छ ! access_timeजेठ ११, २०७६

बालबालिकाको पहिलो विद्यालय भनेकै घर हो । त्यसपछि मात्र अरू शैक्षिक संस्था, शिक्षक अगाडि आउँछन् । एउटा बच्चा विद्यालय गएन तर घरमा राम्रो वातावरण पायो भने राम्रो व्यक्ति बन्न सक्छ तर घरबिनाको बच्चाले विद्यालय पाउँदैमा सफल हुन्छ भन्ने छैन । हामीले बालबालिकालाई सिर्जनशील बन्न ...

यस, वी क्यान ! access_timeजेठ ६, २०७६

‘निराशावादी व्यक्ति हरेक अवसरमा समस्या देख्छ तर आशावादी व्यक्ति भने हरेक समस्यामा अवसर देख्छ ।’ बेलायती पूर्वप्रधानमन्त्री विन्सिटर्न चर्चिलको यो भनाइ झट्ट सुन्दा राम्रो लागे पनि आदर्श जस्तो लाग्छ तर कतिपय मान्छेले भने आफ्ना जीवनका समस्यासँग जुधेर ती समस्यालाई अवसर...

अङ्ग्रेजी माध्यमका कारण सरकारी विद्यालयमा भर्ना वृद्धि access_timeजेठ १, २०७६

वैशाख लागेसँगै विगतका वर्षझैँ यो वर्ष पनि भर्ना अभियान सञ्चालन गरियो । ‘हाम्रो नगर हाम्रो गाउँ, सबै बालबालिकालाई विद्यालय पुर्याऊँ’ भन्ने नारासहित यो वर्षको भर्ना अभियान सुरु गरिएको थियो । सरकारले दुई चरणमा भर्ना अभियान कार्यक्रम सञ्चालन गरेको छ । शिक्ष...

अन्योल र बाटो बिराएको अवस्थामा दलित आन्दोलन access_timeबैशाख ३१, २०७६

संविधानमा राज्यका सबै निकायमा दलितलाई समानुपातिक प्रतिनिधित्व गरिने भनेर लेखियता पनि व्यवहारमा भने कमै मात्र देखिएको छ । राज्य आफै त्यसको पालना गरेको पाइँदैन । दलित आन्दोलनलाई नेपालमा भए गरिएका आन्दोलनहरुमध्येकै जेठो आन्दोलन हो भनिन्छ तर समावेशीकरणमा त्यो आन्दोलन कह...

नेपालको शिक्षा : शिक्षा मन्त्रालय नै विदेशी डोनरहरुको प्रभावमा छ access_timeबैशाख २७, २०७६

दीनानाथ शर्मा नेकपाका बौद्धिक तथा अध्ययनशील नेता मानिन्छन् । आफ्नो विचार स्पष्टसँग राख्ने नेता लामो समय शिक्षण पेसामा संलग्न रहे । २०६८ सालमा बाबुराम भट्टराईको मन्त्रीमण्डलमा तत्कालीन माओवादीका तर्फबाट शिक्षा मन्त्री भएका थिए । देशको बदलिँदो संरचनामा शिक्षा प्रणाली, सम...

मजदुर संगठनको चरित्र र स्वरुपः access_timeबैशाख १८, २०७६

हरिसिद्धि र एल कारखानाका कर्मचारी र मजदुरले नियमानुसार पाउनुपर्ने तलबभत्ता, सञ्चय कोष लगायतका सुविधा ३ वर्षभन्दा बढी समयदेखि सञ्चालक समितिले रोकेको भन्दै आन्दोलन थालेका छन् । (कान्तिपुर, असार ८ प्रसान्त माली ) विशेषगरी चैत्र महिनापछि बैशाखको पहिलो सातासम्मको चियाला...

रातो मच्छिन्द्रनाथको रथ निर्माणको रोचक कथा (तस्विरसहित) access_timeबैशाख १५, २०७६

यही बिहीबार दिउँसो लगभग २ बजेको हुँदो हो । जात्राबारे जिज्ञासा लिएर म पुलचोक (दमकल चोक) पुगेकी थिएँ । त्यहाँको दृश्य सानोतिनो मेला जस्तै थियो वा भनुँ श्रम शिविर चलिरहेको थियो । १२, १५ वर्षका बालकदेखि ८० वर्षका मानिसहरू पनि काममा व्यस्त देखिन्थे । कतै पाका उमेरकाल...

जनआन्दोलनका योद्धा मणि भन्छन्ः आन्दोलनकारीको अपेक्षा ‘जोकर’बाट शासित हुने थिएन access_timeबैशाख ११, २०७६

कुनै बेला मणिका लागि आन्दोलन नै सबै थोक थियो । मणि अर्थात् २३, २४ वर्षका, मझौला कदका, तिखो बोली भएका युवक । उनी भन्थे, ‘आन्दोलन समग्र शासित वर्गको हो र मुक्तिको सपना सजााउने जति सबैको हो ।’ त्यतिखेर सडक कविका रूपमा मणिको अर्काे परिचय बनेको थियो ।...

'प्रत्येक विषय महत्त्वपूर्ण हुन्छ भन्ने कुरा हामीले भुल्नुहुँदैन' access_timeबैशाख ९, २०७६

भर्खर मात्र केही विवाद र समस्याका बीच एसईई परीक्षा सम्पन्न भयो । एसईईसम्मको शिक्षालाई आधारभूत शिक्षाका रूपमा हेरिने हुनाले अबको रोजाइले विद्यार्थीको भविष्य तय गर्नेछ । विद्यार्थीले आफ्नो रुचि र क्षमताको सही पहिचान गर्न सके मात्र अघिल्लो बाटो सहज बन्नेछ । तर अधिकांश विद्यार्थ...

शुल्कमा निजी विद्यालयको मनपरी, विद्यार्थी संगठनको ‘बार्गेनिङ टुल्स’ access_timeबैशाख ७, २०७६

काठमाडौं–हरेक शैक्षिक सत्रको सुरुवातसँगै निजी तथा आवासीय विद्यालयको शुल्कसम्बन्धी आरोप प्रत्यारोप सुरु हुन्छ । अभिभावक तथा विद्यार्थी सङ्गठनले निजी विद्यालयले मनपरी शुल्क लिने गरेको आरोप लगाउने गरेका छन् भने निजी विद्यालय सञ्चालकले चाहिँ सरकारी मापदण्डभित्र रहेर शु...

कालो कोइलाबाटै निस्कन्छ सुन्दर हीरा access_timeबैशाख ४, २०७६

करिब तीन वर्षअघि पत्रकारितामा सक्रिय साहित्यकार घनश्याम खड्काको उपन्यास ‘निर्वाण’ पढेकी थिएँ । साथीहरुको सिफारिसपछि मैले उक्त पुस्तक आफैले किनेर पढेकी थिएँ । उपन्यासको विषयवस्तुले मलाई सुरुमै तान्यो । ‘निर्वाण’मा लेखकले प्रमुख पात्र मोनिकाला...

विग्रहको चपेटामा प्रलेसः टुटफुटको ‘कम्युनिष्ट रोग’ले गिजोलेरै छाड्यो access_timeचैत २१, २०७५

द्वन्द्वात्मक भौतिकवादको सिद्धान्तमा आस्था राखेर लेखनकर्ममा होमिएका लेखकहरुको संयुक्त मोर्चा प्रगतिशील लेखक सङ्घ (प्रलेस)मा नयाँ बहस उठेको छ । प्रलेसले आफ्नो परम्परागत शाख र प्रतिष्ठा (लिगेसी) जोगाउन नसकेको र क्रमशः ओरालो यात्रामा रहेको भन्दै एकथरी लेखकहरुले वैकल्पिक सङ्गठन ...

‘पार्टीका हनुमानलाई नेतृत्वमा स्थापना गर्ने संस्कृतिको विपक्षमा उभिनैपर्छ’ access_timeचैत २०, २०७५

पत्रकारिता होस् या प्रगतिशील साहित्य लेखन, दुवै क्षेत्रमा गहिरो पकड र ख्याति कमाएका सिद्धहस्त व्यक्तित्वको नाम हो– नारायण ढकाल । विगत लामो समयदेखि प्रगतिशील लेखक सङ्घ (प्रलेस)मा क्रियाशील ढकालले एघारौँ राष्ट्रिय सम्मेलनको पूर्वसन्ध्यामा उक्त संस्थाभित्र देखापरेका विग्रह र...

एसएलसी/एसईई आइरन गेट ? access_timeचैत १९, २०७५

केही समय अगाडिसम्म एसएलसी परीक्षालाई आइरन गेट भनेर भनिन्थ्यो । अहिले एसएलसी परीक्षाको नाम फेरेर एसईई भएसँगै परीक्षाफलको प्रकाशन अक्षराङ्कन (ग्रेडिङ) प्रणालीबाट सुरु गरिएको छ । यससँगै आइरन गेटवाला अवधारणा केही मात्रमा फेरिएको भए पनि पूर्ण रूपमा हटिसकेको भने छैन । यस...

मान्छे कुनै परलौकिक इश्वरले कृपा गरेर बनाएको विशिष्ट जीव हैनौं access_timeचैत १७, २०७५

कुनै जमानामा पत्रकारितामा रमेका, तत्कालीन चर्चित मासिकहरु नवयुवा र मूल्यांकनमा लेखनकर्मलाई अगाडि बढाएका विकास बस्नेत एक कुशल फोटोग्राफर हुन् । विशेषतः वन्यजन्तुहरुको फोटोग्राफीमा दक्षता हासिल गरेका तथा त्यसैमा रमेका बस्नेतसँग रातोपाटीका लागि सुनिता न्यौपानेले गरेको क...

रङ्गमञ्च : समाजको प्रतिविम्ब, access_timeचैत १३, २०७५

नेपाली रङ्गमञ्चको इतिहास हेर्ने हो भने राणाकालभन्दा अगाडिदेखिको परम्परा रहेको पाउन सकिन्छ । त्यसै समयदेखि नै कलाकारलाई प्रशिक्षण दिनेकै लागि कलाकेन्द्रहरू स्थापना भइसकेको कलाकर्मी तथा जानकारहरू बताउँछन् । पङ्कज चित्रकार जस्ता अग्रज कलाकारले धुलिखेल तथा छेउछाउका क्षेत्रमा ...

‘हेल्पलेस’ र ‘होपलेस’को अवस्थामा दलित महिला, घर भित्रैदेखि सुरु हुन्छ विभेद access_timeचैत ११, २०७५

काठमाडौं–नेपाली समाजमा सबैभन्दा बढी वहिष्करण र उत्पीडनमा परेको समुदाय दलित समुदाय भएको बताइन्छ ।  त्यसभित्र पनि महिला अझ बढी उत्पीडनमा छन् ।  सामाजिक रुपमा मात्रै होइन राजनीतिक रुपमा पनि दलित महिलालाई वहिष्करणमा पारिएको छ । यद्यपि, नेपालको राजन...

‘विस्तारै विस्तारै त मृत्यु मात्र आउँछ, परिवर्तन त अहिले र तत्कालै हुनुपर्यो नि !’ access_timeचैत ७, २०७५

जातीय भेदभाव र छुवाछुत अनि रंगभेदका घटना आजको भोलि रातारात जन्मेको समस्या होइन । यो संसारभरि नै युगीन समस्याको रुपमा चल्दै आएको, मानवतामाथि नै कलंकको रुपमा स्थापित समस्या हो । नेपालकै सन्दर्भमा कुरा गर्दा पनि जाति तथा रंगभेद ऐतिहासिक कालदेखि नै चल्दै आइरहेको पाइ...

Page 1 of 2